Slecht nieuws voor een zeebaars die woont in een gebied direct onder het grootste gat in de ozonlaag. Onderzoek wijst erop dat de vis huidkanker kan krijgen. Een primeur, dat dan weer wel: het is de eerste wilde vissoort waarbij huidkanker wordt geconstateerd.

Dat schrijven wetenschappers in het blad PLoS ONE. Ze bestudeerden de vissoort Plectropomus leopardus. Deze vis woont in het Great Barrier Reef.

Onderzoek
De onderzoekers bestudeerden 136 exemplaren. Twintig ervan hadden donkere beschadigingen aan de huid. Soms bedekten die beschadigingen zo’n vijf procent van de huid. In andere gevallen waren de vissen vrijwel helemaal donker. “De individuen die we bestudeerden, hadden uitgebreide melanomen, maar enkel aan het oppervlak,” vertelt onderzoeker Michael Sweet. “Dat betekent dat de kanker zich niet dieper dan de huid heeft verspreid, dus afgezien van de beschadigingen aan de huid waren de vissen gezond.”

Donkere beschadigingen aan de huid van de vissen. Foto: doi:10.1371/journal.pone.

Meer
Zo’n vijftien procent van de gevangen vissen had dus huidkanker. Maar de onderzoekers vermoeden dat de werkelijke percentages hoger liggen. “Zodra de kanker zich verder verspreidt, zou je verwachten dat de vis best ziek wordt. De vis wordt minder actief, eet minder en heeft dus ook een kleinere kans om gevangen te worden.” In andere woorden: de echt zieke vissen zijn waarschijnlijk door de mazen van het spreekwoordelijke net geglipt.

WIST U DAT…
…er vissen zijn die een hengel en aas gebruiken om een vrouwtje aan de haak te slaan?

Primeur
Het is voor het eerst dat huidkanker bij wilde vissen wordt geconstateerd. In het lab hebben vissen al wel eerder huidkanker gekregen: onderzoekers wisten dat te bewerkstelligen door de vissen bloot te stellen aan UV-straling. De vissen werden vervolgens bestudeerd om meer te weten te komen over huidkanker bij mensen. En dat laatste is niet zo vergezocht, zo suggereert dit nieuwe onderzoek. De huidkanker die de wetenschappers bij wilde vissen aantroffen, lijkt sterk op huidkanker bij mensen.

Oorzaak
Het is nog niet helemaal duidelijk wat de huidkanker bij de vissen veroorzaakt. De onderzoekers hebben microbiële ziekteverwekkers en watervervuiling inmiddels als mogelijke oorzaken uitgesloten. “UV-straling lijkt de meest waarschijnlijke oorzaak.” De onderzochte vissen leven in een gebied dat zich pal onder het grootste gat in de ozonlaag bevindt. De ozonlaag beschermt ons tegen UV-straling. Wanneer deze dunner wordt, kan er meer UV-straling doordringen. Mogelijk is er dus een verband tussen de dunne ozonlaag en de huidkanker bij deze vissen.

De onderzoekers zetten hun studie in ieder geval voort. Ze willen nog meer vissen gaan bestuderen en achterhalen hoeveel vissen werkelijk aan huidkanker lijden en waardoor de ziekte precies veroorzaakt wordt. De resultaten van dat onderzoek kunnen gebruikt worden om de vissen en hun leefgebied nog beter te beschermen. Ook kan het onderzoek wel eens implicaties hebben voor studies naar de menselijke variant van huidkanker.