In 1952 ontdekten wetenschappers aan de rand van het stadje Jericho een 8,5 meter hoge toren. Het bouwwerk verrees 11.000 jaar geleden en is eigenlijk de allereerste ‘wolkenkrabber’. De toren spreekt natuurlijk tot de verbeelding en brengt ook genoeg vragen met zich meer. Eentje hebben wetenschappers nu opgelost: welk doel diende het bouwwerk?

In de tijd dat de toren gebouwd werd, was de mensheid net bezig om de overstap van jagen en verzamelen naar de landbouw te maken. Dat betekende: niet langer rondreizen op zoek naar voedsel, maar een vaste plek met een eigen akkertje en wat vee.

Motiveren
De wetenschappers vermoeden dat een machtig iemand de toren liet bouwen om de jagers en verzamelaars angst aan te jagen en ze te motiveren om deel uit te gaan maken van een samenleving. “Dit was een tijd waarin hiërarchie begon en leiderschap ontstond,” meent onderzoeker Ran Barkai. “Dit was de tijd waarin sociale hervormingen plaatsvonden en veel wetenschappers hebben zich afgevraagd waarom mensen voedsel gingen produceren en overstapten op de landbouw.”

WIST U DAT…

…de hoogste wolkenkrabber van de EU in Londen verrijst? De toren wordt 310 meter hoog!

Harder werken
In de landbouw werkten mensen niet meer alleen voor hun eigen eten, maar ook voor dat van anderen. Een lastige overstap. “Het is bewezen dat mensen in die tijd veel harder moesten werken dan daarvoor. Het was gemakkelijker om te leven door te jagen en verzamelen, dus we denken dat de toren één van de mechanismen is die mensen moesten motiveren om deel uit te gaan maken van de samenleving.”

Schaduw
De toren moet in de visie van de oude mensen met hun eigen overtuigingen en bijgeloof ‘verteld hebben’ dat ze beter in Jericho konden blijven wonen. Rondom Jericho liggen namelijk hoge heuvels en wanneer de zon op de langste dag van het jaar (een belangrijk moment voor mensen uit die tijd: de zonnewende) ondergaat, is er een moment waarop de schaduw van de heuvels over de hoge toren valt en vervolgens ook het gehele stadje bedekt, zo ontdekten de wetenschappers. “De toren is een indicatie van de machtsstrijd in deze periode en van het feit dat iemand de oer-angsten van de bewoners wilde uitbuiten door ze te dwingen om de toren te bouwen.

Verbinden
En dat allemaal om de overgang naar landbouw gemakkelijker te maken. “We denken dat de toren dienst doet als een aards element dat de bewoners van het gebied met de heuvels in hun omgeving en het hemelse element van de ondergaande zon verbond.”

De toren moet zeker in die tijd een bijzonder bouwwerk zijn geweest waar mensen jaren aan gewerkt hebben. “Het is een monumentale inspanning geweest, net als de piramides, maar dan door jagers en verzamelaars.”

De rechten op bovenstaande foto behoren toe aan ‘American Friends of Tel Aviv University’.