Diep in een grot op het afgelegen Caribische eiland ontdekten onderzoekers sporen van een religieuze ‘dialoog’ tussen de eerste Europeanen in het gebied en de inheemse bevolking.

Dat is te lezen in het blad Antiquity. Het paper handelt over een grot op het eiland Mona. Dit eiland ligt op een belangrijke route die van Europa naar Amerika leidt en werd bezocht door de eerste generaties Europeanen in het gebied (waaronder Christopher Columbus in 1494). Op het eiland zijn ontzettend veel grotten te vinden en sinds 2013 hebben onderzoekers tientallen daarvan onderzocht.

Francisco Alegre
Verschillende Europeanen lieten hun namen achter in de grot. De onderzoekers keken of ze de namen terug konden vinden in documenten uit die tijd, maar dat bleek lastig. Slechts één nam sprong er op overtuigende wijze uit: Francisco Alegre. Die naam duikt wel op in historische documenten en het handschrift van deze man komt overeen met het handschrift in de grot. Alegre emigreerde in de jaren 30 van de zestiende eeuw vanuit Spanje naar Zuid-Azië en bekleedde een aantal hoge functies, waaronder die van ‘factor’. Dat betekende dat hij de leiding had over de bezittingen van het koninkrijk, waaronder Mona.

Iconen
Maar recent zijn ze diep in zo’n grot op een uitzonderlijke vondst gestuit. Ze vonden er spirituele iconen van de inheemse bevolking. En vroege kolonisten hadden bij die eerder achtergelaten iconen zo’n dertig inscripties achtergelaten. Onder deze inscripties bevinden zich in het Latijn en Spaans geschreven zinnen, data en christelijke symbolen, maar ook namen van Europeanen die klaarblijkelijk in de grot zijn geweest (zie kader).

Begrijpen
Het onderzoek bewijst dat de eerste generaties Europeanen zich bezighielden met de inheemse bevolking en haar spirituele overtuigingen. “Dit onderzoek biedt een nieuw perspectief op de persoonlijke ontmoeting tussen inheemse bevolkingen en de eerste generaties Europeanen in Amerika,” stelt onderzoeker Jago Cooper. “Dit is een uniek gebied dat ons helpt om de oorsprong van culturele identiteit in Amerika te begrijpen.”

Eén van de zinnetjes die onderzoekers in de grot aantroffen: "God vergeve u". Afbeelding: University of Leicester.

Eén van de zinnetjes die onderzoekers in de grot aantroffen: “God vergeve u”. Afbeelding: University of Leicester.

Wanneer we denken aan de kolonisatie van het Caribisch gebied door de Europeanen dan zijn we geneigd te denken aan strijd: inheemse bevolkingen die onder de voet worden gelopen. Maar deze grot vertelt een heel ander verhaal. Men moet zo’n 50 meter diep de donkere grot in wandelen om bij de iconen te arriveren. Het is dan ook niet aannemelijk dat de Europeanen dit deel van de grot eigenhandig hebben ontdekt. Aannemelijker is dat de inheemse bevolking de Europeanen de grot in leidden. En in die grot kwamen vervolgens twee wereldbeelden op heel vreedzame wijze samen. En die ontmoeting heeft dus zijn sporen achtergelaten.

Een tekening van het kruis met daaronder de naam 'Jezus' en aan weerszijden nog een kruis. Afbeelding: University of Leicester.

Een tekening van het kruis met daaronder de naam ‘Jezus’ en aan weerszijden nog een kruis. Afbeelding: University of Leicester.