Nieuwe vondst is de ‘Heilige Graal’ voor Afrikaanse paleontologen.

We hebben eigenlijk geen flauw idee hoe het leven van de laatste dinosaurussen in Afrika eruitzag. Het heeft alles te maken met een gebrek aan fossiele resten: er zijn ons nauwelijks Afrikaanse dino’s uit het late Krijt (100 tot 66 miljoen jaar geleden) bekend. Maar een nieuwe ontdekking in het Egyptische deel van de Sahara brengt daar verandering in. Hier hebben onderzoekers namelijk een 80 miljoen jaar oude dinosaurus opgegraven.

Nieuwe soort
Het is een flinke jongen: de dino zou ongeveer net zo groot zijn geweest als een schoolbus. Hij had daarnaast een lange nek en at planten. Het gaat volgens de onderzoekers om een nieuwe soort die ze de naam Mansourasaurus shahinae hebben gegeven.

Hier zie je een reconstructie van het skelet van de dinosaurus. De gekleurde botten zijn daadwerkelijk teruggevonden. Afbeelding: Andrew McAfee / Carnegie Museum of Natural History.

De dinosaurus is het meest complete uit het Late Krijt stammende exemplaar dat tot op heden in Afrika is ontdekt. Naast delen van de schedel zijn onder meer de onderkaak, nek- en rugwervels, het grootste deel van de schouder en voorpoot en een stukje van de achterpoot bewaard gebleven. “Toen ik voor het eerst foto’s zag van het fossiel, viel mijn mond open van verbazing,” vertelt onderzoeker Matt Lamanna. “Dit was de Heilige Graal – een goed bewaard gebleven dinosaurus die stamt uit het staartje van het tijdperk van de dinosaurussen in Afrika – waar wij paleontologen al zó lang naar op zoek waren.”

Belangrijk
Mansourasaurus shahinae is een belangrijke nieuwe dinosaurussoort en een cruciale ontdekking voor de Egyptische en Afrikaanse paleontologie,” vertelt onderzoeker Eric Gorscak. “Afrika blijft een groot vraagteken als het gaat om de grote op het land levende dieren aan het eind van het tijdperk der dinosaurussen. Mansourasaurus helpt ons oude vragen over Afrika’s fossiele resten en paleobiologie – welke dieren leefden hier en aan welke dieren waar deze het meest verwant – te beantwoorden.”

Een artistieke impressie van M. shahinae. Afbeelding: Andrew McAfee / Carnegie Museum of Natural History.

Pangea
Dat de onderzoekers staan te springen om meer te weten te komen over de Afrikaanse dino’s ten tijde van het Krijt heeft te maken met de ontwikkelingen die onze planeet in die periode doormaakte. In de beginjaren van de dinosaurussen zaten alle continenten aan elkaar geplakt en vormden het supercontinent Pangea. Maar tijdens het Krijt viel dat continent uiteen en ontstonden de continenten die we vandaag de dag kennen. Ook Afrika maakte zich los van de grote landmassa en tot op de dag van vandaag is onduidelijk wat dat betekende voor de soorten die op het Afrikaanse continent leefden. Kwamen zij helemaal geïsoleerd te zitten? Of was er toch contact met soorten op andere continenten? Mansourasaurus kan daar meer over vertellen. Zo blijkt de dinosaurus nauwer verwant te zijn aan dino’s die in Europa en Azië zijn ontdekt dan dino’s die in de richting van Zuid-Afrika en Zuid-Amerika zijn teruggevonden. Het laat zien dat in ieder geval sommige dinosaurussen in het Late Krijt tussen Afrika en Europa heen en weer konden pendelen. “De laatste dinosaurussen van Afrika waren niet, zoals sommigen in het verleden suggereerden, compleet geïsoleerd,” aldus Gorscak. “Er waren nog connecties met Europa.”

De opwinding over deze ontdekking is groot. Net als het enthousiasme voor vervolgonderzoek. “Wat zo opwindend is, is dat ons team nog maar net is begonnen,” legt onderzoeker Hesham Sallam uit. “Nu we een groep goed getrainde paleontologen hier in Egypte hebben, met toegang tot belangrijke fossiele vindplaatsen, verwachten we dat de komende jaren in een rapper tempo ontdekkingen worden gedaan.”