Oviraptor. Afbeelding: Doyle Trankina / Gerald Grellet-Tinner.

Oviraptor. Afbeelding: Doyle Trankina / Gerald Grellet-Tinner.

Een analyse van gefossiliseerde eierschalen suggereert dat sommige dinosaurussen tussen koud- en warmbloedig in zaten.

Dieren zijn warm- of koudbloedig. Warmbloedige dieren produceren hun lichaamswarmte zelf en zijn voor hun lichaamswarmte dus niet afhankelijk van de temperatuur van hun omgeving. Dit geldt bijvoorbeeld voor mensen en andere zoogdieren. De koudbloedige dieren zijn voor hun lichaamstemperatuur afhankelijk van de temperatuur van hun omgeving. Wanneer een hagedis bijvoorbeeld zijn lichaamstemperatuur wil verhogen, neemt hij plaats in de zon om op te warmen.

Dinosaurussen
Al meer dan honderd jaar discussiëren onderzoekers over de vraag in welke categorie dinosaurussen vielen: waren ze koud- of warmbloedig? Een nieuw onderzoek schept iets meer duidelijkheid en suggereert dat sommige dinosaurussen er een beetje tussenin zaten.

Eieren
De onderzoekers bestudeerden gefossiliseerde eierschalen van de grote titannosaurussen. Deze eierschalen waren ongeveer tachtig miljoen jaar oud. Ook bestudeerden de onderzoekers eierschalen van oviraptors, aanzienlijk kleinere dinosaurussen die nauw verwant waren aan Tyrannosaurus rex en vogels. Deze eierschalen waren tussen de 71 en 75 miljoen jaar oud. Door te kijken naar de samenstelling van die eierschalen kunnen de onderzoekers meer vertellen over de temperatuur waarbij de eieren ontstonden. “Deze techniek vertelt je meer over de interne lichaamstemperatuur van het vrouwtje ten tijde van haar ovulatie,” stelt onderzoeker Aradhna Tripati.

“Dinosaurussen zitten er tussenin: ergens tussen moderne alligators en krokodillen en moderne vogels”

37,7 graden Celsius
Uit het onderzoek blijkt dat het lichaam van de grote dinosaurussen vrij warm was: ongeveer 37,7 graden Celsius. De kleinere dinosaurussen hadden waarschijnlijk een lagere lichaamstemperatuur: onder de 32,2 graden Celsius. “De lichaamstemperatuur van de oviraptors was hoger dan de temperatuur van de omgeving, wat suggereert dat ze niet echt koudbloedig waren,” vertelt onderzoeker Robert Eagle. Toch kunnen we ook niet stellen dat de dinosaurussen warmbloedig waren. “Ze zaten er tussenin: ergens tussen moderne alligators en krokodillen en moderne vogels. Dat is in ieder geval de conclusie voor de oviraptors. Het kan betekenen dat ze enige warmte in hun lichaam produceerden en hun lichaamstemperatuur boven de temperatuur van de omgeving lag, maar ze niet in staat waren om net zulke hoge of gecontroleerde temperaturen te handhaven als moderne vogels.”

Onderzoekers zijn benieuwd naar de lichaamstemperatuur van dinosaurussen omdat deze ze ook meer kan vertellen over de activiteiten van de dino’s. Waren ze snel en agressief, zoals de Jurassic Park-films ons willen doen geloven? Of waren ze meer als de koudbloedige krokodillen die slechts korte perioden actief kunnen zijn? “Als dinosaurussen in enige mate warmbloedig waren, waren ze beter in staat om rond te rennen en te zoeken naar voedsel dan een alligator.”