Een verlegen vlieg, een agressieve mier en een dappere kever. Het klinkt als de cast van een gezellige kinderfilm. Toch komt er als we onderzoekers moeten geloven geen fantasie aan te pas. Wetenschappers beweren namelijk dat elk organisme – waaronder zelfs de kleinste insecten – uniek is en een eigen persoonlijkheid heeft.

Sommige insecten zijn – net als mensen – wat verlegen, terwijl anderen doortastend zijn, zo concluderen de onderzoekers in hun studie. “Stoutmoedigheid, nieuwsgierigheid, activiteit en agressiviteit zijn de belangrijkste persoonlijkheidskenmerken die we normaal gesproken kunnen meten, omdat ze met elkaar samenhangen en ook samen de kop opsteken,” vertelt onderzoeker Eniko Gyuris.

Meten
Oké. Een insect kan dus verlegen of dapper zijn. Maar hoe zie je dat? “Stoutmoedigheid kan bijvoorbeeld gedefinieerd worden door te kijken hoe snel ze (de insecten, red.) na een alarm gaan rennen of hoe snel ze uit hun schuilplaats komen. Nieuwsgierigheid kan weer in een andere context gemeten worden, namelijk door ze de mogelijkheid te bieden om een nieuwe omgeving met nieuwe objecten te ontdekken.”

Situatie
Gyuris bestudeerden de persoonlijkheidskenmerken van vuurwants (een opvallend rood met zwart gekleurd insect) door ze in diverse situaties te plaatsen. Zo zetten de onderzoekers de dieren in een nieuwe omgeving en maten bijvoorbeeld hoe lang het duurde voordat de diertjes deze omgeving gingen verkennen. Elke vuurwants bleek op een unieke manier op de nieuwe situatie te reageren en dat gold voor alle experimenten. Wanneer een insect bijvoorbeeld dapper of bescheiden bleek, dan was deze dat in alle situaties en op alle plaatsen.

Vrouwtjes
De onderzoekers ontdekten dat vrouwtjes wat extremer op situaties reageerden en dat de vuurwants met lange vleugels iets dapperder waren dan de exemplaren met korte vleugels, maar verder leek hun persoonlijkheid toch doorslaggevend te zijn.

“Ik denk dat vrijwel elk individu – insecten en andere organismen – zijn of haar eigen persoonlijkheid heeft.” Volgens Gyurus vormen dieren die zich altijd in dezelfde omgeving ophouden hierop echter een uitzondering. “Zij hoeven temidden van alleen maar soortgenoten niet op verschillende manieren te reageren.”