Door de Starlink-satellieten van een donkere coating te voorzien, ogen ze een stuk minder helder.

Dat blijkt uit waarnemingen, uitgevoerd met de Murikabushi-telescoop. Het is hoopvol nieuws. Want het betekent dat de heuse Starlink-vloot die in aanbouw is mogelijk toch minder hinderlijk voor astronomen gaat zijn dan eerder gevreesd.

Starlink
Het Amerikaanse bedrijf SpaceX bezig met het lanceren van honderden Starlink-satellieten. op dit moment cirkelen er al zo’n 770 satellieten in een baan rond de aarde. De bedoeling is echter dat het er straks minimaal 12.000 zijn. En uiteindelijk wil Musk zelfs zo’n 30.000 Starlink-satellieten in een baan om de aarde brengen. SpaceX wil hiermee supersnel internet over de hele wereld gaan aanbieden, waardoor je zelfs in de meest afgelegen gebieden het internet op kan. SpaceX echter niet de enige die satellieten de lucht in schiet. Ook andere bedrijven hebben soortgelijke plannen, waardoor het behoorlijk druk gaat worden rond onze planeet. Toch is niet iedereen blij met de satellieten. Want astronomen maken zich al enige tijd grote zorgen over de vervuiling die deze duizenden satellieten zullen veroorzaken.


Hinderlijk
Die zorgen zijn niet onterecht. Want de satellieten zijn ontzettend hinderlijk voor telescopen waarmee menig astronoom het universum probeert te doorgronden. De oppervlakken van de satellieten zijn namelijk gemaakt van sterk reflecterend metaal. Het betekent dat de satellieten zonlicht weerkaatsen en op die manier gaan ‘schijnen’. De satellieten zullen in de uren na zonsondergang en vóór zonsopgang lijken op langzaam bewegende puntjes aan de nachtelijke hemel. Dit kan schadelijk zijn voor gevoelige astronomische telescopen en het beeld sterk verstoren.

Een afbeelding van het sterrenstelsel NGC 5353/4. De diagonale lijnen zijn sporen van gereflecteerd licht achtergelaten door 25 Starlink satellieten. Afbeelding: Victoria Girgis/Lowell Observatory

Astronomen hebben hun zorgen omtrent de Starlink-satellieten de laatste jaren niet onder stoelen of banken gestoken. Waar Elon Musk die zorgen eerst wegwuifde, lijkt hij er nu echter ook van doordrongen te zijn dat hij een probleem heeft veroorzaakt. Een probleem dat met elke lancering groter wordt. In een poging de pijn van astronomen te verzachten, werkt SpaceX momenteel aan satellieten die minder helder en dus minder storend zijn. Dit doet SpaceX door de satellieten te voorzien van een donkere coating, waardoor deze wat donkerder ogen. In januari 2020 lanceerde SpaceX de eerste zogenoemde ‘Dark Sat’. Vervolgens vroeg hij aan astronomen in hoeverre deze coating de reflectie van zijn satellieten verminderde.

Murikabushi-telescoop
Met behulp van de Murikabushi-telescoop sloegen astronomen de nachtelijke hemel zorgvuldig gade. Deze telescoop van het Japanse Ishigakijima Astronomical Observatory, kan hemellichamen tegelijkertijd, in drie verschillende golflengten, waarnemen. Deze informatie geeft een nauwkeurig inzicht in hoeverre de coating de helderheid van een betreffende Starlink-satelliet kan verminderen.


Veelbelovend
De resultaten zijn veelbelovend. Want de donkere coating lijkt inderdaad tot op zekere hoogte te werken. De waarnemingen onthullen dat de donkere coating de satellieten minder zichtbaar maakt en het reflectievermogen van een satelliet halveert. “Een dergelijke coating zal naar verwachting de negatieve effecten op astronomische waarnemingen verminderen,” zo laten de onderzoekers weten.

Het spoor van een Starlink-satelliet (de lijn van rechtsboven naar linksonder) vastgelegd door de Murikabushi-telescoop op 10 april 2020. Afbeelding: NAOJ

Het betekent dat SpaceX’ Dark Sats mogelijk uitkomst bieden en dat dit een eerste stap is om het probleem aan te pakken. Toch zijn we er nog niet. Want het probleem is nog niet volledig verholpen. Zoals de foto hierboven laat zien, is het spoor van de Starlink-satelliet weliswaar minder helder, maar nog steeds aanwezig. En dus krijgt ook dit verhaal waarschijnlijk nog wel een staartje. “Er zullen verdere maatregelen worden getroffen om de weg vrij te maken voor een vreedzame samenwerking tussen ruimtevaartindustrieën en de astronomie,” besluiten de onderzoekers.

Wist je dat…

…menig astronoom Elon Musk en zijn Starlink wel kan schieten? Maar is dat eigenlijk wel terecht? Eerder al werd er wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten die grote satellietconstellaties – zoals Starlink – hebben op astronomische waarnemingen. Lees er hier meer over!