Jazzmuzikanten zijn in staat om te horen of een andere muzikant improviseert of niet. En dat gaat beter als de luisteraar empathisch is, zo blijkt.

De onderzoekers lieten zes jazzmuzikanten improviseren. Vervolgens schreven de wetenschappers bladmuziek bij de improvisatie van de muzikanten en lieten andere muzikanten de muziek instuderen. Daarna namen ze de ingestudeerde stukken op en vergeleken die met de improvisatie.

Variatie
De muzikanten die geïmproviseerd hadden, bleken meer te variëren dan de mensen die de bladmuziek hadden bestudeerd. De ene keer speelden ze harder, dan weer zachter en ook de snelheid verschilde. Er waren dus zeker hoorbare verschillen tussen mensen die improviseerden en mensen die dezelfde muziek maakten, maar deze van een papiertje lazen. Grote vraag was: zouden muzikanten dat ook horen?

Experiment
De onderzoekers namen de proef op de som. Ze lieten 22 jazzmuzikanten naar de geïmproviseerde en ingestudeerde stukken luisteren. Zij moesten aangeven wat geïmproviseerd was. Gemiddeld wisten ze dat in 55 procent van de gevallen juist aan te geven. Opvallend genoeg bleken de muzikanten die zichzelf als ‘empathisch’ beschreven beter in staat om de improvisatie te herkennen dan de andere muzikanten.

Inbeelden
De onderzoekers hadden de proefpersonen opdracht gegeven zich tijdens het luisteren naar de stukken in te beelden dat ze deze zelf aan het spelen waren. En – nu wordt het echt interessant – hersenscans laten zien dat mensen die dachten dat een stuk geïmproviseerd was, het deel van de hersenen activeerden dat ze zelf ook gebruikten om te improviseren. Zelfs enkele motorische centra in het brein die hen in staat stelden om het echt fysiek te spelen, werden actief.

Amygdala
Ook de amygdala werd actief wanneer muzikanten probeerden om zich in de spelende muzikanten te verplaatsen. En dat is opvallend: dit deel van de hersenen is namelijk nauw betrokken bij emoties. Blijkbaar helpt de amygdala ons om spontane acties te beoordelen.

Wilt u zelf een gokje wagen of u geïmproviseerde muziek kunt herkennen? Doe het testje hier (onderaan het artikel).