spinazie

Tijdens verre ruimtereizen zullen we onderweg en ter plaatse groente moeten kweken. Wetenschappers hebben nu een manier ontdekt om die groente nog gezonder te maken: de groente moet dagelijks getrakteerd worden op enkele heldere lichtpulsen.

Wanneer we bladgroenten tijdens een ruimtereis dagelijks enkele keren aan een heldere lichtpuls blootstellen, zijn ze nog beter voor de gezondheid. Ze produceren dan meer stofjes die wanneer astronauten de groenten eten, de ogen beschermen. En dat is geen overbodige luxe aangezien astronauten tijdens hun ruimtereis aan straling worden blootgesteld die onder meer slecht is voor hun ogen.

Snel groter groeien
Momenteel wordt er veel onderzoek gedaan naar het kweken van groenten in de ruimte. Daarbij proberen wetenschappers de planten vaak zo snel mogelijk en zo groot mogelijk te laten groeien. En wel door ze de optimale hoeveelheid licht, water en kunstmest te geven. Een nobel streven, maar het heeft wel één nadeel. “Wanneer we planeten in de watten leggen, produceren ze veel biomassa, maar ze zijn niet zo voedzaam,” legt onderzoeker Barbara Demmig-Adams uit. “Als planten voor zichzelf op moeten komen – als ze zich moeten verdedigen tegen ziekteverwekkers of als er sprake is van een klein beetje fysieke stress – maken planten stofjes aan om zich te verdedigen en die helpen ze om te overleven. En dat zijn de antioxidanten die we nodig hebben.”

WIST U DAT…

…patat in de ruimte net zo krokant is als op aarde?

Zeaxanthine
Zo is uit eerder onderzoek gebleken dat carotenoïden en dan met name zeaxanthine – een stofje dat bijvoorbeeld in spinazie zit – de gezondheid van de ogen bevorderen. Maar wanneer we planten precies de juiste hoeveelheid licht geven, maken ze dat stofje niet aan. Ze maken het juist wanneer hun bladeren meer zonlicht opnemen dan ze kunnen gebruiken en dat gebeurt met name als de planten stress ervaren. Wanneer een plant bijvoorbeeld weinig water tot zich kan nemen is deze minder goed in staat om al het zonlicht dat hij ontvangt te gebruiken voor fotosynthese. Om te voorkomen dat het ‘overbodige’ zonlicht schade aanricht, gaat de plant zeaxanthine aanmaken. Dit stofje kunnen wij mensen niet aanmaken, maar kan wel onze ogen beschermen. “Onze ogen zijn een beetje als bladeren: ze verzamelen ook licht en we hebben dezelfde bescherming nodig om ze te beschermen tegen intens licht.”

De onderzoekers besloten uit te zoeken of het mogelijk was planten enerzijds zo groot mogelijk te laten groeien en tegelijkertijd de maximale hoeveelheid zeaxanthine te laten produceren. En dat blijkt inderdaad mogelijk te zijn, zo tonen experimenten met de plant Arabidopsis aan. Een paar felle lichtpulsen per dag zorgden ervoor dat de planten zeaxanthine gingen aanmaken. De lichtpulsen duurden daarbij te kort om de groei van de plant te verstoren, maar lang genoeg om de totstandkoming van zeaxanthine mogelijk te maken. Hoewel de onderzoekers zich in hun studie richten op astronauten kunnen de resultaten ook heel nuttig zijn voor de landbouw op aarde.