gletsjer

De gletsjer bevat genoeg water om de zeespiegel wereldwijd met zo’n 46 centimeter te laten stijgen.

De gletsjer was lang stabiel. Maar sinds 2012 smelt de gletsjer in rap tempo, zo hebben onderzoekers ontdekt. “De vorm en dynamiek van de gletsjer is de laatste jaren enorm veranderd,” stelt onderzoeker Jeremie Mouginot. “De gletsjer valt uiteen en verliest grote ijsbergen aan de oceaan en dat resulteert de komende decennia in een stijgende zeespiegel.” De onderzoekers trekken die conclusie op basis van satellietbeelden en waarnemingen met vliegtuigen.

4,5 miljard ton
Per jaar verliest de gletsjer nu zo’n 4,5 miljard ton ijs. De gletsjer wordt aan twee kanten ‘aangevallen’, zo blijkt uit onderzoek. De bovenzijde van de gletsjer smelt doordat de luchttemperatuur stijgt. De onderzijde van de gletsjer smelt door warmer oceaanwater. Dat laatste is volgens onderzoekers het grootste probleem. “De hoeveelheid ijs die in de oceaan stroomt en smelt is groter dan de hoeveelheid ijs die verloren gaat door smelting aan het oppervlak,” stelt onderzoeker John Paden.

“De gletsjer wordt aan twee kanten ‘aangevallen'”

Decennialang smelten
Naar verwachting blijft de gletsjer nog wel even versneld smelten. Pas als deze zich zover heeft teruggetrokken dat deze op een natuurlijke richel blijft hangen, kan het zijn dat het smeltproces wat langzamer gaat. Maar dan zijn we mogelijk al twintig of dertig jaar verder.

Zeespiegelstijging
De Zachariae Isstrom-gletsjer voert ijs af uit een gebied dat 91.780 vierkante kilometer groot is en ongeveer vijf procent van de Groenlandse ijskap uitmaakt. Als de gletsjer in zijn geheel zou smelten, zou deze de wereldwijde zeespiegel met 46 centimeter kunnen laten stijgen.

Naast de Zachariae Isstrom-gletsjer bevindt zich nog een andere grote gletsjer die Nioghalvfjerdsfjorden heet. Deze gletsjer smelt ook snel, maar trekt zich minder snel terug dan de Zachariae Isstrom-gletsjer, omdat deze enigszins beschermd wordt door een landinwaarts gelegen heuvel. De twee gletsjers vormen samen 12 procent van de Groenlandse ijskap en zouden als ze volledig smelten de wereldwijde zeespiegel met meer dan 99 centimeter doen stijgen. “Nog niet zo lang geleden vroegen we ons af welk effect het op de zeespiegel zou hebben als de grote gletsjers op aarde zich terug begonnen te trekken,” stelt onderzoeker Eric Rignot. “Dat hoeven we ons niet meer af te vragen: we zien al enkele decennia op rij wat klimaatverandering met gletsjers op de polen doet. De veranderingen zijn enorm en treffen nu de vier hoeken van Groenland.”