De dino was in zijn tijd het grootste landdier op aarde!

Onderzoekers ontdekten de resten van de dinosaurus in de provincie Vrijstaat in Zuid-Afrika. De dinosaurus moet een slordige 12.000 kilogram hebben gewogen en zijn heupen zaten op zo’n 4 meter hoogte. Daarmee was de dinosaurus ongeveer twee keer zo groot als een flinke Afrikaanse olifant. De dinosaurus heeft de naam Ledumahadi mafube gekregen.

Volwassen
Microstructuren in de botten van L. mafube wijzen erop dat deze heel snel volwassen werd. De groeisnelheid van het in Zuid-Afrika teruggevonden exemplaar was echter op het moment van overlijden al enorm teruggelopen. Het wijst er volgens de onderzoekers op dat het om een volwassen exemplaar gaat.

Groeiringen in de botten van de dinosaurus verraden hoe snel deze groeide en dat deze op het moment van overlijden waarschijnlijk al volwassen was. Afbeelding: Wits University.

Overgang
L. mafube leefde zo’n 200 miljoen jaar geleden, op de grens van het Trias en de Jura. De dinosaurus kan gerekend worden tot de sauropodomorpha, of pro-sauropoda. Het betekent dat de dinosaurus verwant was aan de sauropoda, die echter pas in een veel later stadium op het toneel verschenen. Deze sauropoda aten planten en konden een enorme omvang bereiken. Zo zijn er sauropoda bekend die wel 60.000 kilogram wogen. Al deze plantenetende dinosaurussen bewogen zich op vier poten voort. Hun voorouders liepen echter op twee poten. Grote vraag is natuurlijk wanneer deze dinosaurussen precies op hun nieuwe manier van voortbewegen overstapten en hoe dat dan in zijn werk ging. L. mafube kan daar meer inzicht in geven. Volgens de onderzoekers is het namelijk een zogenoemde ‘overgangssoort’ die tussen de tweebenige voorouders van de sauropoda en de zich handig op vier poten voortbewegende sauropoda inzit.

Ledumahadi mafube verplaatste zich met gekromde voorpoten voort. Afbeelding: Viktor Radermacher.

L. mafube liep namelijk al op vier poten. Maar dat deed hij nog niet zo handig als de sauropoda. Zo wijst onderzoek uit dat de voorpoten niet recht, maar iets gebogen stonden. Maar er zijn meer verschillen tussen L. mafube en de latere gigantische sauropoda, zo vertelt onderzoeker Blair McPhee. “Het eerste wat me opviel aan dit dier (L. mafube, red.) is de enorme robuustheid van de botten in de ledematen.” Die botten zijn ongeveer net zo lang als die van de latere sauropoda, maar véél dikker. “Waar de armen en benen van de sauropoda doorgaans vrij slank zijn, zijn die van Ledumahadi enorm dik. Het vertelt ons volgens mij dat de weg naar gigantisme onder saudomorfe dinosaurussen niet zo eenvoudig was en dat de manier waarop deze dieren de gebruikelijke problemen van het leven – zoals eten en bewegen – oplosten, binnen deze groep veel dynamischer was dan gedacht.” Collega Jonah Choiniere voegt toe: “Het lijkt erop dat sauropodomorpha hun vierbenige houding zeker twee keer ontwikkelden alvorens ze in staat waren om te wandelen met rechte ledematen, iets wat ze evolutionair gezien ongetwijfeld heel succesvol heeft gemaakt.”

Ledumahadi mafube is de eerste grote sauromorpha in de Jura. Afbeelding: Wits University.

Het onderzoek geeft niet alleen meer inzicht in de opkomst van de machtige sauropoda, maar verraadt ook meer over hoe de aarde er aan het begin van de Jura uitzag. Zo wijzen de onderzoekers erop dat L. mafube nauw verwant is aan andere grote dinosaurussen die in dezelfde periode in Argentinië rondliepen. Het versterkt het idee dat het supercontinent Pangea aan het begin van de Jura nog standhield. “Het laat zien hoe gemakkelijk dinosaurussen in die tijd van Johannesburg naar Buenos Aires konden lopen,” aldus Choiniere.