mars

Eén van de grootste vulkanen op Mars was recent nog bedekt met ijs en barstte in diezelfde periode uit. Dat moet heel veel smeltwater hebben opgeleverd en één van de meest recente mogelijk leefbare gebieden op Mars hebben gecreëerd.

Onderzoekers van Brown University bestudeerden Arsia Mons: de op twee na hoogste vulkaan die Mars rijk is. Uit het onderzoek blijkt dat de vulkaan zo’n 210 miljoen jaar geleden uitbarstte. In diezelfde tijd was de noordwestelijke flank van die vulkaan bedekt met ijs. De hitte van de vulkaanuitbarstingen moet ervoor hebben gezorgd dat op de flanken van de vulkaan meren ontstonden (die weliswaar nog door ijs bedekt waren).

Honderden kubieke kilometers smeltwater
Berekeningen laten zien dat die met ijs bedekte meren honderden kubieke kilometers smeltwater moeten hebben bevat. “Dat is interessant want het is een manier waarop Mars heel recent aan een heleboel vloeibaar water kwam,” benadrukt onderzoeker Kat Scanlon. En waar water was, was wellicht leven te vinden.

Arsia Mons. Afbeelding: MSSS / NASA.

Arsia Mons. Afbeelding: MSSS / NASA.

Recent
Het lijkt misschien gek dat Scanlon een gebeurtenis die 210 miljoen jaar geleden plaatsvond, aanduidt als ‘heel recent’. Maar de mogelijk leefbare omgeving die Scanlon en collega’s op Mars ontdekt hebben, is vele malen jonger dan de leefbare gebieden die de Marsrovers aanwezen. Die gebieden waren stuk voor stuk meer dan 2,5 miljard jaar geleden leefbaar. “Als er ooit op die oudere plekken tekenen van leven worden gevonden, dan zou Arsia Mons de eerstvolgende plek zijn waar ik heen zou willen,” stelt Scanlon.

Het bewijs
Het idee dat de noordwestelijke flank van Arsia Mons met een gletsjer bedekt was, is niet nieuw. Onderzoekers opperden dat in de jaren zeventig al. In 2003 toonden onderzoekers vervolgens aan dat het terrein rond Arsia Mons kenmerken bezit die overeenkomen met de kenmerken die terugtrekkende gletsjers op Antarctica achterlaten. Klimaatmodellen van Mars lieten vervolgens zien dat het klimaattechnisch aannemelijk is dat Arsia Mons 210 miljoen jaar geleden met ijs bedekt was. Scanlon en haar collega’s hebben nu bewijs gevonden dat de vulkaan in diezelfde periode uitbarstte. Met behulp van gegevens die de Mars Reconnaissance Orbiter verzamelde, ontdekten ze rond de vulkaan onder meer heuveltjes en richels die op aarde ontstaan als een lavastroom gletsjerijs ontmoet. Door te kijken naar de omvang van die verschillende richels konden de onderzoekers conclusies trekken over hoeveel lava met de gletsjer in aanraking kwam en berekenen hoeveel smeltwater ontstond: honderden kubieke kilometers.

Leven?
Zelfs op het koude Mars moet dat smeltwater een tijdje bestaan hebben: honderden of zelfs enkele duizenden jaren. Als er ooit microbieel leven op Mars was, had het wellicht voldoende tijd om die meren te koloniseren.

De onderzoekers stellen bovendien dat het niet ondenkbaar is dat er nog wat van het gletsjerijs op Mars bewaard is gebleven. “Resterende kraters en richels suggereren dat een deel van het ijs begraven ligt onder gesteenten en grond,” vertelt onderzoeker Jim Head. “Dat is wetenschappelijk gezien heel interessant, omdat het waarschijnlijk kleine luchtbelletjes bevat.” En die luchtbelletjes kunnen ons meer vertellen over de atmosfeer die Mars honderden miljoenen jaren geleden had. “Maar een bestaande hoeveelheid ijs kan ook een interessante waterbron voor toekomstige bemande missies zijn.”