Als we alleen al op de tien drukste vliegvelden wat vaker onze handen zouden wassen, zou het virus zich merkbaar moeizamer verspreiden.

Dat stellen onderzoekers in een nieuwe studie gepubliceerd in het vakblad Risk Analysis. Volgens het team zijn de meeste mensen veel te gemakzuchtig als het gaat over het wassen van hun handen. En dat terwijl het zo’n verschil kan maken.

Schone handen
De meeste mensen wassen hun handen veel te weinig. Zelfs op drukke locaties zoals bijvoorbeeld op luchthavens waar mensen van verschillende afkomsten oppervlakken zoals stoelleuningen, incheckbalies, deurknoppen en kranen aanraken. Onderzoek wijst zelfs uit dat slechts twintig procent van de mensen op vliegvelden schone handen heeft. De andere tachtig procent besmet alles wat ze aanraken met de ziektekiemen die ze dragen. Dat komt mede doordat mensen niet altijd na een toiletbezoek hun handen goed wassen. “Zeventig procent van de mensen die naar de wc gaan wassen daarna hun handen,” zegt onderzoeker Christos Nicolaides. “De andere dertig procent niet. En van de mensen die wél hun handen wassen, doet slechts vijftig procent het correct. “Anderen spoelen kort met wat water en gebruiken geen zeep of wassen hun handen niet voor de aanbevolen vijftien tot twintig seconden.”


Coronavirus
Het is een belangrijk verbeterpuntje. Want als we ervoor kunnen zorgen dat zestig procent van de reizigers op elk gewenst moment schone handen heeft, zou de wereldwijde verspreiding van ziekten met bijna zeventig procent kunnen afnemen. Dit geldt ook voor het coronavirus dat op dit moment om zich heen slaat. Kleine verbeteringen in de persoonlijke hygiëne kunnen de verspreiding van dit hardnekkige virus al afremmen. Maar om alle mensen op alle vliegvelden wereldwijd beter hun handen te laten wassen is wel een extreem grote uitdaging. Daarom stellen de onderzoekers voor om ons te richten op de tien drukste en belangrijkste vliegvelden gekozen op basis van de oorspronkelijke locatie van een virale uitbraak. Als op deze vliegvelden belangrijke maatregelen worden geïmplementeerd om mensen zo ver te krijgen beter hun handen te wassen – bijvoorbeeld door middel van posters en advertenties – kan dit de verspreiding van ziekten mogelijk al met maar liefst 37 procent afremmen.

Officiële naam
Het Coronavirus heeft sinds kort een officiële naam. Het virus blijkt een zusje te zijn van het Severe Acute Respiratory Syndrome coronavirus (SARS-CoVs) en valt binnen de soort van Severe Acute Respiratory Syndrome gerelateerde virussen. Daarom heeft het coronavirus de wetenschappelijke naam Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) gekregen.

Vliegvelden
Maar welke tien vliegvelden moeten dat dan worden? In de studie analyseerden de onderzoekers 120 luchthavens die de meeste invloed hebben bij het verspreiden van ziekten. En opvallend genoeg blijkt uit de bevindingen dat dit niet noodzakelijkerwijs de luchthavens zijn met het meeste verkeer. Tokio en Honolulu blijken bijvoorbeeld aanzienlijk bij te dragen aan de verspreiding van ziekten, terwijl ze qua drukte respectievelijk op plek 46 en 117 staan. Dat toch deze twee steden grote invloed hebben komt omdat ze directe verbindingen hebben met enkele van ’s werelds grootste luchthavens, hier internationale, lange afstandsvluchten van vertrekken en ze qua locatie precies tussen het oosten en westen liggen.

De verspreiding van ziekten zou al kunnen worden teruggeschroefd als op slechts tien gekozen luchthavens mensen beter hun handen wassen. Op deze kaarten zijn de vliegvelden te zien waarop we ons zouden moeten concentreren als er een virus uitbreekt in de buurt van Honolulu, Hawaii of Dubai, Verenigde Arabische Emiraten. Afbeelding: Christos Nicolaides

Toch gaat het nog een behoorlijke klus worden om mensen aan te zetten tot handen wassen. Want hoe krijg je mensen zo ver? “Meer mensen hun handen laten wassen is een hele uitdaging,” zegt Nicolaides. “Maar nieuwe benaderingen op het gebied van educatie, bewustwording en social media hebben al hun effectiviteit bewezen.” De onderzoeker pleit bovendien voor het plaatsen van meer wasbakken op luchthavens, vooral buiten de toiletten en op plekken waar de oppervlakken vaak erg vies zijn. Bovendien zou het nuttig zijn als bepaalde vieze voorwerpen of oppervlakken vaker schoongemaakt zouden worden.