Is er dan echt leven mogelijk op ijzige TNO’s?!

Water onder het oppervlak van grote, ijzige hemellichamen in ons zonnestelsel kunnen langer vloeibaar blijven dan gedacht. Dat stelt NASA in een nieuwe studie. “Als ons onderzoek klopt, hebben we nu meer plekken gevonden in ons zonnestelsel die belangrijke bouwstenen bevatten voor buitenaards leven,” stelt Prabal Saxena, hoofdonderzoeker. Astronomen schatten dat er zelfs tientallen van deze ijzige potentieel leefbare hemellichamen kunnen zijn.

TNO’s
IJzige hemellichamen bevinden zich in ons zonnestelsel achter Neptunus. Ook de dwergplaneet Pluto behoort tot deze groep. Dergelijke hemellichamen staan ook wel bekend als Transneptunische objecten (TNO). Op het oppervlak komt geen vloeibaar water voor, omdat de temperatuur daar lager kan zijn dan -200 graden Celsius. Echter hebben onderzoekers nu wel bewijs gevonden dan er onder deze ijslaag vloeibaar water voorkomt.

Radioactieve elementen
Hoe kan het eigenlijk dat er vloeibaar water op deze planeten voorkomt? Dat heeft te maken met het verval van onstabiele radioactieve elementen die zich bevinden in de hemellichamen. Bij het verval van deze elementen ontstaat er veel warmte, dat ervoor zorgt dat een deel van het ijs aan het oppervlak smelt. Hierdoor ontstaat er een ondergrondse oceaan die voor een geruime tijd kan blijven bestaan. Maar, als de radioactieve elementen stabiel worden, komt er geen warmte meer vrij en koelt het water langzaam weer af. Hierdoor zou de oceaan weer langzaam bevriezen.

“Als ons onderzoek klopt, hebben we nu meer plekken gevonden in ons zonnestelsel die belangrijke bouwstenen bevatten voor buitenaards leven”

Wrijvingswarmte
Maar, uit het nieuwe onderzoek blijkt nu dat de aantrekkingskracht van omringende manen genoeg warmte kan generen om ervoor te zorgen dat het water onder het oppervlak langer vloeibaar blijft. Dit werkt als volgt. Uit grote botsingen tussen hemellichamen kunnen manen ontstaan, die zich in een ongunstige positie bevinden ten opzichte van hun planeet. Wanneer een maan naar een stabielere baan rond een planeet manoeuvreert, zorgt dat voor een wederzijdse aantrekkingskracht. Hierdoor ontstaat er wrijving, die warmte veroorzaakt. “We ontdekten dat deze wrijvingswarmte net dat extra zetje geeft waardoor het water onder het ijs langer vloeibaar blijft op grote TNO’s, zoals Pluto en Eris,” stelt Wade Hennig, co-auteur van het onderzoek.

Hoewel water belangrijk is voor het ontstaan van leven op een hemellichaam, is water alleen niet voldoende. Leven heeft namelijk ook nog andere chemische bouwstenen en een energiebron nodig. Dit is te vergelijken met de zogenaamde ‘black smokers’ in de diepste troggen van onze oceaan; een onderzeese hydrothermale bron waar kokendheet water van ongeveer 400 graden Celsius onder grote druk door de aardkorst naar boven wordt gespuwd. Hierdoor kunnen er gehele ecosystemen ontstaan. De onderzoekers denken dat de wrijvingswarmte of de warmte die vrijkomt bij het verval van de radioactieve deeltjes, ervoor kan zorgen dat er ook van dit soort black smokers op een ijzig hemellichaam kunnen ontstaan. Als dit zo is, zijn aldaar alle elementen voor leven (zoals wij dat kennen) aanwezig.