En toch blijven kinderen en adolescenten met ondergewicht in de meerderheid.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers, verschenen in het gezaghebbende tijdschrift The Lancet. Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers gegevens uit 200 landen.

Obesitas
Uit het onderzoek blijkt dat het aantal kinderen met obesitas tussen 1975 en 2016 enorm is toegenomen. Vandaag de dag zijn er ongeveer tien keer meer kinderen met obesitas dan in 2016. Het aantal jongens met obesitas is tussen 1975-2016 toegenomen van 6 miljoen naar 74 miljoen. Voor meisjes gaat het om een toename van 5 miljoen naar 50 miljoen.

Overgewicht
Naast de 124 miljoen kinderen met obesitas zijn er wereldwijd ook nog zo’n 213 miljoen kinderen en adolescenten met overgewicht.

Ondergewicht
Hoewel het aantal kinderen met obesitas flink is toegenomen, zijn er wereldwijd nog altijd meer kinderen en adolescenten met ondergewicht dan kinderen en adolescenten met overgewicht. In 2016 zouden 75 miljoen meisjes en 117 miljoen jongens met ondergewicht te kampen te hebben. Het overgrote deel van deze kinderen (bijna tweederde) woont in Zuid-Azië.

Werk aan de winkel

De onderzoekers erkennen dat veel landen werk maken van de obesitas-epidemie. Zo wordt er – onder invloed van overheden – bijvoorbeeld op scholen meer aandacht geschonken aan gezond eten. Maar dat is niet genoeg. Er zou ook gekeken moeten worden of belastingen ingezet kunnen worden om het eet- en drinkgedrag van mensen te veranderen. Bovendien zouden overheden meer moeite moeten doen om gezond en vers voedsel beschikbaar te maken voor armere gezinnen. Dergelijke ingrepen zijn hard nodig, omdat een te hoog gewicht in de kinderjaren geassocieerd wordt met een verhoogde kans op chronische aandoeningen zoals diabetes type 2. Bovendien kunnen kinderen een leven lang last houden van de overtollige kilo’s – met alle psychosociale gevolgen van dien – omdat afvallen zo lastig is.

VS en Polynesië
Obesitas is met name een probleem op sommige Polynesische eilanden (waar soms meer dan 30% van de kinderen obees is). Maar ook in de VS en sommige landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika (Egypte, Koewiet, Quatar en Saoedi-Arabië) zijn veel kinderen met obesitas te vinden. “Hoewel het gemiddelde BMI onder kinderen en adolescenten in Europa en Noord-Amerika recent is afgevlakt, is dat geen excuus om achterover te leunen, aangezien meer dan 1 op de 5 jonge mensen in de VS en 1 op de 10 in Groot-Brittannië obees is,” stelt onderzoeker James Bentham. “Daarnaast neemt het aantal kinderen met obesitas versneld toe in oost-, zuid- en zuidoost-Azië en blijft het aantal kinderen met obesitas toenemen in regio’s met lage en gemiddelde inkomens.”

Naast overgewicht maken de onderzoekers zich ook zorgen over het grote aantal kinderen met ondergewicht. In 2016 viel het gemiddelde BMI het laagst uit onder kinderen in Ethiopië. En ook in Niger, Senegal, India en Cambodja was het laag. Het is zorgelijk, omdat ook ondergewicht in de kinderjaren geassocieerd wordt met gezondheidsproblemen op latere leeftijd, waaronder infectieziekten en zwangerschapscomplicaties (waaronder vroeggeboortes en groeiachterstand van het ongeboren kind). “Er is nog steeds behoefte aan beleid dat de voedselzekerheid in arme landen en huishoudens – in het bijzonder in Zuid-Azië – verbetert,” stelt onderzoeker Majid Ezzati. “Maar onze gegevens laten ook zien dat de transitie van ondergewicht naar overgewicht en obesitas heel snel kan gaan als er een ongezonde omslag in voeding plaatsvindt en er meer voedsel dat niet voedzaam, maar wel calorierijk is, genuttigd wordt.” Want kinderen met ondergewicht mogen nu nog in de meerderheid zijn: als het op deze voet doorgaat, komt daar snel verandering in. Dan zouden er tegen het jaar 2022 meer kinderen met overgewicht zijn.

De data in beeld
Bekijk hier hoe obesitas tussen 1975 en 2016 de wereld veroverde. En bekijk hier hoe overgewicht een wereldwijd probleem werd. En bekijk hier hoe sommige gebieden tussen 1975 en 2016 ondergewicht het hoofd wisten te bieden, terwijl anderen daar niet in slaagden.