Sinds de jaarwisseling is de scheur – waardoor een 5000 km2 grote ijsberg het ruime sop kan kiezen – 10 kilometer groter geworden.

Dat blijkt uit nieuwe satellietbeelden die op 19 januari zijn gemaakt van de Larsen C-ijsplaat. Het nieuwe deel van de scheur loopt – net zoals de rest van de breuk – parallel aan de rand van de ijsplaat.

Deze afbeelding laat zien hoe de scheur de afgelopen tijd gegroeid is.

Tien procent
Als de scheur nog 20 kilometer in dezelfde richting groeit, zal een enorme ijsberg loskomen, zo waarschuwen onderzoekers. Die ijsberg is ongeveer 5000 km2 groot en maakt zo’n 10 procent van de Larsen C-ijsplaat uit.

De scheur in de Larsen C-ijsplaat is niet de enige scheur op Antarctica die onderzoekers zorgen baart. Ze maken zich tevens zorgen over een flinke scheur in de Brunt-ijsplaat die een Brits onderzoeksstation op diezelfde ijsplaat bedreigt.

Zeespiegelstijging
Een ijsplaat zoals Larsen C drijft op het water, maar zit wel vast aan het land en wordt door een achterliggende gletsjer verder de zee op geduwd. Omdat ijsplaten reeds op het water drijven, dragen ze wanneer er stukken afbreken en smelten niet direct bij aan de zeespiegelstijging. Toch maken onderzoekers zich zorgen. Want Larsen C doet dienst al een soort stop: de ijsplaat voorkomt dat de achterliggende gletsjer al te gemakkelijk de zee in glijdt. Wanneer een ijsplaat kleiner wordt of verdwijnt, versnelt de gletsjer erachter sterk, waardoor meer ijs in de oceaan glijdt en de zeespiegel stijgt. Dat zagen in we in 1995 en 2002 gebeuren toen respectievelijk de Larsen A- en Larsen B-ijsplaten instortten. Of Larsen C hetzelfde lot te wachten staat, is onduidelijk. Maar het wordt steeds aannemelijker dat de ijsplaat ergens in de komende maanden afscheid neemt van een 5000 km2 grote ijsberg. En dan zal snel duidelijk worden welke impact dat op de ijsplaat heeft.

Als de ijsberg binnenkort afkalft, is dat wellicht te wijten aan klimaatverandering. Zeker weten onderzoekers dat echter niet. Wat ze wel weten, is dat de Larsen C-ijsplaat door toedoen van klimaatverandering de afgelopen jaren dunner is geworden.

De ontwikkeling van de scheur in een grafiek weergegeven. Boven zie je de groei in lengte. Onder de groei in breedte. Afbeelding: Project MIDAS.