zeeijs

Dankzij een speciaal – door Nederlanders ontwikkeld – net weten we nu eindelijk ongeveer hoeveel vissen er onder het zee-ijs schuilgaan.

Biologen weten al jaren dat onder het zee-ijs rond de Noordpool jonge Arctische kabeljauwen leven. Onduidelijk was echter om hoeveel jonge vissen het ging. Met een speciaal net hebben onderzoekers nu voor het eerst Arctische kabeljauwen onder het Arctische zee-ijs kunnen vangen en een veel beter beeld gekregen van het aantal vissen dat onder het ijs leeft.

Miljarden
Het gaat hoogstwaarschijnlijk om miljarden exemplaren, zo legt onderzoeker Carmen David uit. “Voor het eerst zijn we met behulp van een speciaal net in staat geweest om direct onder het zee-ijs een groot aantal Arctische kabeljauwen te vangen en een schatting te maken van hoeveel jonge kabeljauwen in een groot gebied leven. Als je de resultaten extrapoleert, kunnen er meer dan negen miljard Arctische kabeljauwen onder het ijs in het oostelijke deel van het Arctisch gebied leven.”

“Als je de resultaten extrapoleert, kunnen er meer dan negen miljard Arctische kabeljauwen onder het ijs in het oostelijke deel van het Arctisch gebied leven”

Jonge vissen
Uit het onderzoek blijkt dat onder het zee-ijs met name één en twee jaar oude Arctische kabeljauwen leven. “Aangezien sommige kabeljauwen leven in de scheuren onder het ijs, is het waarschijnlijk dat we ze niet allemaal gevangen hebben met ons net en dat suggereert dat de populatie onder het ijs nog groter is dan onze cijfers suggereren.”

Topconditie
Tevens blijkt uit het onderzoek dat de vissen onder het zee-ijs in topconditie zijn. Dat suggereert dat er voldoende voedsel onder het ijs te vinden is.

Het net
Het speciale net waar de onderzoekers gebruik van hebben gemaakt, is ontwikkeld door het Nederlandse IMARES. Het is ongeveer zo groot als een auto en zo ontwikkeld dat het zodra het uitgeworpen wordt, snel onder water verdwijnt. Drijvers duwen het net vervolgens weer richting het wateroppervlak, waardoor het zich vlak onder het zee-ijs bevindt. Het net is bovendien voorzien van camera’s en andere meetapparatuur zodat onder meer de dikte van het zee-ijs en de temperatuur van het water kan worden vastgesteld.

Afkomst
De onderzoekers probeerden ook te achterhalen waar de vissen onder het ijs precies vandaan komen. Vermoed werd dat de jonge vissen het centrale deel van het Arctisch gebied vanuit de plek waar ze het levenslicht zagen onder drijvend ijs bereiken. De kustwateren in de Laptevzee en Karazee zouden de geboorteplekken van deze vissen zijn. In de herfst ontstaat in deze gebieden nieuw zee-ijs dat vervolgens door de wind richting het noorden – richting de open wateren – wordt geduwd. De jonge vissen zouden met dit zee-ijs meereizen. Het onderzoek onderschrijft dat. De vissen die in het westen gevangen zijn, zouden afkomstig zijn uit de Karazee, terwijl de vissen in het oosten waarschijnlijk uit de Laptevzee komen.

Onderzoek naar Arctische kabeljauwen is belangrijk. De kabeljauwen staan op het menu van veel dieren in het Noordpoolgebied, onder meer zeehonden en zeevogels. Daarmee is de Arctische kabeljauw een belangrijk onderdeel van dit ecosysteem. Onduidelijk is nog hoe deze kabeljauwen gaan reageren op klimaatverandering. De grootste en belangrijkste populatie Arctische kabeljauwen is te vinden in de Barentszzee. Deze zee warmt door toedoen van klimaatverandering op, waardoor de kabeljauwen gedwongen worden om zich richting het noorden te begeven. Gevreesd wordt dat de populatie Arctische kabeljauwen daardoor terug kan lopen. Als de populatie in de Barentszzee inderdaad terugloopt, kunnen de jonge vissen onder het zee-ijs nog wel eens belangrijker worden: ze kunnen de verliezen die elders geleden worden wellicht compenseren. “We willen bepalen of de jonge vissen onder het ijs dienen als een soort reserve en de overlevingskansen van populaties nabij de kust vergroten door genetisch materiaal uit te wisselen met populaties in Siberië en elders,” vertelt onderzoeker Hauke Flores.