Onderzoekers hebben ontdekt dat de ernstig bedreigde Groenlandse walvis zich niet laat kisten. De dieren zingen maanden op rij uit volle borst en hun repertoire doet denken aan dat van een vogeltje.

Wetenschappers van de universiteit van Washington togen naar de wateren voor de oostkust van Groenland. Ze wilden er opnames maken van de geluiden van Groenlandse walvissen. Veel verwachtten ze er niet van: in het verleden werd er veel op de walvissen gejaagd, waardoor de dieren bijna uitstierven. Sinds de jaren ’70 zijn in dit gebied maar veertig keer Groenlandse walvissen gezien. “We hoopten wat geknor en gekreun op te kunnen nemen,” vertelt onderzoeker Kate Stafford.

Volle borst
Maar de walvissen hadden een aangename verrassing voor Stafford en haar collega’s. Ze zongen uit volle borst (beluister één van hun liedjes hier). Vijf maanden lang lieten de walvissen bijna elk uur van de dag en nacht van zich horen. En hun repertoire was uitgebreid: de onderzoekers konden zeker 60 unieke liedjes onderscheiden.

Over de Groenlandse walvis

De walvissen kunnen wel meer dan 18 meter lang worden en wegen zo’n 91.000 kilo. Hun levensverwachting is ook indrukwekkend: ze kunnen waarschijnlijk meer dan 200 jaar oud worden. Ondanks zijn indrukwekkende grootte heeft de Groenlandse walvis het lastig. Decennialang werd er op de dieren gejaagd, waardoor er nu nog minder dan 10.000 exemplaren over zijn. De liedjes van de walvissen zijn ook heel bijzonder: de dieren zingen tweestemmig. Ze produceren gelijktijdig geluiden met een hoge en lage frequentie.

Vogeltjes
De onderzoekers waren zo onder de indruk van de zang van de walvissen dat ze besloten deze te vergelijken met de zang van vogels. De resultaten zijn opmerkelijk. “Of individuele zangers nu één, meerdere of zelfs alle soorten kreten laten horen, de omvang van hun repertoire in 2008-2009 lijkt meer op de omvang van het repertoire van vogels dan dat van andere walvissen,” zo schrijven de onderzoekers in het blad Endangered Species Research.

Mannetjes
Mannelijke walvissen zingen tijdens het paarseizoen. In andere walvissoorten is het zo dat elk mannetje een eigen liedje zingt. Of alle leden van de populatie zingen één liedje dat bij het seizoen hoort. Als dat eerste ook voor de Groenlandse bultrug geldt, zou dat betekenen dat zich in deze wateren meer dan 60 mannetjes ophouden. Dat is veel meer dan wetenschappers hadden durven hopen. Onduidelijk is nog waarom de walvissen vijf maanden lang zongen.

De onderzoekers willen nu uit gaan zoeken of de walvissen elk een eigen liedje hebben of dat ze in één seizoen meerdere liedjes ten gehore brengen. Als dat laatste het geval is, is dat spectaculair. De Groenlandse walvis zou de eerste walvis zijn die dat presteert.