De planetenjager moet op zoek gaan naar het tweelingbroertje van de aarde.

De papieren zijn rond en ondertekend, wat het begin inluidt van de bouw van de nieuwe planetenjager PLATO. Met deze planetenjager wil ESA op zoek gaan naar een antwoord op een zeer prangende vraag: bestaat er een tweede Aarde in het universum?

Exoplaneten
De Europese planetenjager zal naar alle verwachting in 2026 gelanceerd worden. Vervolgens zal Plato afreizen naar het lagrangepunt L2; een virtueel punt in de ruimte op ongeveer 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. Vanuit daar zal de ruimtetelescoop het universum afspeuren naar exoplaneten. Plato zal met name zoeken naar rotsachtige planeten die rond zonachtige sterren cirkelen in de leefbare zone. En de hoop is dat Plato op den duur misschien wel een tweede Aarde aantreft. “Met onze Plato-satelliet concentreren we ons op aardachtige planeten,” zegt Johann-Dietrich Wörner, directeur-generaal van ESA. “Dit zal een belangrijke stap zijn naar het vinden van een andere Aarde.”

Leefbare zone
Wanneer onderzoekers moeten beoordelen of een planeet wellicht leven herbergt, kijken ze met name naar één – in hun ogen – cruciale factor: de afstand tussen de planeet en zijn ster. Als die afstand te groot is, zal eventueel water op het oppervlak van de planeet bevriezen. Is de afstand te klein, dan zal eventueel water op het oppervlak van de planeet verdampen. De theorie is gebaseerd op wat we in ons eigen zonnestelsel zien gebeuren. Mars is te ver van de zon verwijderd. Venus staat te dichtbij. En de aarde staat precies op de juiste plek (oftewel: in de leefbare zone).

Telescoop
De planetenjager wordt uitgerust met maar liefst 26 camera’s die de hemel scherp in de gaten zullen houden. In de zoektocht naar exoplaneten, zal Plato dezelfde tactiek toepassen als ruimtelescoop Kepler. Zo zal ook Plato langdurig naar de sterren staren in de hoop de helderheid van sterren periodiek te zien afnemen. Zo’n regelmatige afname in de helderheid kan er namelijk op wijzen dat rond die ster een planeet cirkelt die af en toe tussen Plato en de ster in staat en daardoor een deel van het sterlicht tegenhoudt. “Omdat planeten slechts voor een korte tijd het sterlicht blokkeren, vereist de zoektocht uiterste precisie en langdurige fotometrische waarnemingen,” zegt astronoom Ana Heras.

In de zoektocht naar leven
Maar Plato gaat niet alleen op zoek naar andere werelden. De bedoeling is namelijk dat de planetenjager ook de atmosfeer van exoplaneten onderzoekt. Zo zal Plato de massa, grootte en leeftijd van exoplaneten met ongekende nauwkeurigheid gaan bepalen. Daarnaast zal de ruimtetelescoop zich ook concentreren op eigenschappen van de moedersterren. Ten slotte zal de planetenjager de seismische activiteit van sterren bestuderen. Dit zal inzicht geven in de stellaire vorming en evolutie. Het is allemaal nodig voor een betekenisvolle zoektocht naar leven.

Plato is onderdeel van de volgende generatie ruimtetelescopen die duizenden heldere sterren over een groot deel van de hemel gaan bestuderen. “We zijn erg verheugd om te starten met deze spannende missie,” zegt Filippo Marliani, projectmanager van ESA. “We kijken uit naar de bouw van een ruimtevaartuig die op zoek gaat naar een antwoord op een van de meest diepzinnigste vragen van de mensheid.”