ruimteafval

Waarschijnlijk denk je bij het woord harpoen direct aan Moby Dick en zijn soortgenoten. Maar ESA gaat het ouderwetse jachtgereedschap voor heel andere doeleinden gebruiken: ruimteafval elimineren.

Ruimteafval is een groeiend probleem. Meer dan 17.000 objecten groter dan een koffiekopje cirkelen momenteel doelloos rond de aarde. Ze vormen een gevaar voor satellieten en ruimtesondes die nog wel operationeel zijn en bemoeilijken missies waarbij ruimtevaartuigen deze ring van afval moeten doorkruisen om naar andere hemellichamen te kunnen vliegen. De kans op botsingen is groot.

Schoonmaak
Geen wonder dat ruimtevaartorganisaties grote schoonmaak willen houden. Maar dat is nog niet zo eenvoudig. Want hoe verwijder je op drift geraakte satellieten die zich met grote snelheid bewegen uit een baan rondom de aarde zonder dat ze andere satellieten beschadigen of neerstorten op de aarde? Onderzoekers hebben al verschillende ideeën geopperd. Denk aan een ruimtesonde die uit de gratie geraakte satellieten met behulp van een soort net vangt. Of een ruimtesonde die satellieten vastgrijpt en in de atmosfeer van de aarde laat verbranden.

De harpoen in actie. Afbeelding: Airbus Defence and Space.

De harpoen in actie. Afbeelding: Airbus Defence and Space.

Harpoen
ESA komt nu met weer een ander idee: de harpoen. Nieuw is het gereedschap zeker niet: al sinds de Steentijd gebruiken mensen harpoenachtige gereedschappen om eerst vissen en later walvissen te vangen. Maar nog nooit is de harpoen in de ruimte toegepast.

WIST U DAT…

…er ook plannen zijn om buiten dienst geraakte satellieten nieuw leven in te blazen?

Hoe werkt het?
Hoe ziet ESA dat voor zich? Nou, ongeveer net zo als walvisvaarders dat voor zich zien. Zij schieten een harpoen af, deze belandt in de huid van de walvis en daarna trekken ze de walvis met behulp van een touw dat aan de harpoen vastzit naar zich toe. ESA wil dat de harpoen zich in een satelliet boort, waarna zowel de harpoen als de satelliet binnen kan worden ‘gehengeld’ en in veiligheid kunnen worden gebracht.

ESA heeft al enkele experimenten uitgevoerd met een prototype van deze bijzondere ‘ruimte-harpoen’. Daarbij werd onder meer gekeken of de harpoen het materiaal waar satellieten van gemaakt worden, kon doorboren. Nader onderzoek zal plaatsvinden aan de hand van computermodellen en experimenten. Als het onderzoek goed verloopt, is de kans groot dat we deze harpoen straks in de ruimte gaan terugzien.