De telescoop moet in 2028 de lucht in.

De telescoop heeft de naam Ariel gekregen, wat staat voor Atmospheric Remote-sensing Infrared Exoplanet Large-survey. Zoals de naam al doet vermoeden, zal Ariel de pijlen richten op de atmosfeer van planeten buiten ons zonnestelsel. In een periode van vier jaar moet de telescoop de atmosfeer van ongeveer 1000 reeds ontdekte exoplaneten gaan bestuderen. De missie richt zich op relatief warme exoplaneten die vrij dicht om sterren draaien die op hun beurt weer relatief dicht bij de aarde staan.

Hete Jupiters
“Met Ariel kunnen we waarschijnlijk nog geen tweede aardes waarnemen,” vertelt sterrenkundige Michiel Min, werkzaam bij SRON, het Nederlandse instituut voor ruimte-onderzoek. “Maar wel al superaardes; dit zijn planeten die een paar keer zo groot zijn als de aarde. Ook hete gasreuzen als Jupiter kunnen we bestuderen, en alle planeten die hier qua massa tussenin zitten.”

SRON
Waarschijnlijk krijgt de nieuwe ruimtetelescoop ook een bescheiden Nederlands tintje. Naar verwachting wordt deze uitgerust met detectoren waar SRON de uitleeselektronica voor levert.

Spectra
Om meer te weten te komen over deze planeten zal Ariel het licht van hun moederster bestuderen terwijl het onder meer door de atmosfeer van deze planeten heen sijpelt. “Door spectra te nemen als de planeet voor de ster (transit), achter de ster (puur sterlicht) en langs de ster trekt, krijgen we een volledig spectrum van de planeet zelf,” aldus Min. “Hieruit kunnen we de samenstelling, temperatuur, structuur en eigenschappen van wolken in de atmosfeer, voor zover aanwezig, afleiden.”

Intensief onderzoek
In een verklaring laat ESA weten dat de ruimtetelescoop in staat zal zijn om bekende ingrediënten zoals waterdamp, CO2 en methaan in buitenaardse atmosferen te detecteren. Daarnaast kan deze echter ook exotischere elementen opsporen. Bovendien zal in het geval van een beperkt aantal planeten intensief onderzoek worden gedaan naar hun wolkensystemen en seizoensgebonden of zelfs dagelijkse veranderingen in hun atmosfeer.

Naar verwachting wordt Ariel halfverwege 2028 gelanceerd en in een baan om de aarde geplaatst. De missie zal zo’n vier jaar duren. Met de bouw van de ruimtetelescoop is ongeveer 450 miljoen euro gemoeid.

Ariel is een zogenoemde ‘middelgrote missie’. ESA heeft vier van deze missies in de steigers staan: de Solar Orbiter, Euclid en PLATO. De Solar Orbiter is een sonde die naar verwachting volgend jaar in een baan rond de zon zal worden gebracht. Euclides is een satelliet die in 2020 gelanceerd moet worden en de jacht zal openen op donkere materie en donkere energie. De lancering van PLATO staat gepland voor 2024 en deze sonde moet nieuwe planeten gaan ontdekken buiten ons zonnestelsel.