Komende week zal de Trace Gas Orbiter (kortweg TGO) zijn wetenschappelijke instrumenten testen en de eerste foto’s maken van Mars en maan Phobos!

De Trace Gas Orbiter arriveerde vorige maand bij Mars. De orbiter nestelde zich in een ovaalvormige baan: soms is de afstand tussen Mars en TGO slechts 230 kilometer, maar soms ook 98.000 kilometer. Een rondje rond Mars kost de orbiter ongeveer 4,2 dagen tijd.

Phobos
Deze week zullen de instrumenten aan boord van de TGO worden getest. Dat gebeurt tussen 20 en 28 november, terwijl TGO twee baantjes rond Mars trekt. Tijdens het eerste baantje zullen de instrumenten aan boord van TGO zich bezighouden met Mars en zijn atmosfeer. Maar tijdens een tweede rondje rond Mars is het de bedoeling dat TGO ook even naar Marsmaan Phobos kijkt.

Deze foto maakte TGO in juni dit jaar. De orbiter was toen nog onderweg naar Mars. Afbeelding: ESA / Roscosmos / ExoMars / CaSSIS / UniBE.

Deze foto maakte TGO in juni dit jaar. De orbiter was toen nog onderweg naar Mars. Afbeelding: ESA / Roscosmos / ExoMars / CaSSIS / UniBE.

Foto’s
Tevens zullen komende week de eerste foto’s van Mars worden gemaakt. Dat wil zeggen: de eerste foto’s die TGO vanuit een baan rond Mars maakt (onderweg naar Mars maakte TGO al enkele foto’s van de rode planeet). Op het moment dat de afstand tussen TGO en Mars het kleinst is, vliegt de orbiter over de regio Noctus Labyrinthus en zal geprobeerd worden dit gebied vast te leggen. Tijdens het tweede rondje rond Mars doet zich tevens de gelegenheid voor een foto van Phobos te maken.

De missie
Uiteindelijk zal ook de camera aan boord van TGO voornamelijk gebruikt worden om onderzoek te doen naar de gassen in de atmosfeer. Tevens worden de foto’s die de camera maakt, gebruikt om een geschikte landingsplek te kiezen voor toekomstige Marsmissies. De andere instrumenten aan boord van TGO zullen ondertussen de Martiaanse atmosfeer uitpluizen. Ze zullen zich met name richten op het grote methaan-vraagstuk. In de atmosfeer van Mars is methaan te vinden, maar dit verdwijnt vrij snel. Toch raakt de hoeveelheid methaan in de atmosfeer niet op, wat suggereert dat er continu methaan in de atmosfeer wordt gepompt. Onduidelijk is wie of wat de hoeveelheid methaan in de atmosfeer bijvult. In de aardse atmosfeer treffen we ook methaan aan. Het wordt geproduceerd door biologische activiteit (leven) en geologische processen. Grote vraag is natuurlijk of ook op Mars biologische activiteiten aan het atmosferische methaan ten grondslag liggen.

Gecrasht op Mars

TGO vloog niet alleen naar Mars. De orbiter werd vergezeld door Marslander Schiaparelli. De landing van Schiaparelli was echter geen succes: de lander crashte vorige maand op het oppervlak van de rode planeet. Een teleurstelling voor de Europese en Russische ruimtevaartorganisatie die de missie op poten zetten en eerder al andere Marslanders zagen verongelukken.

Het is een interessant vraagstuk. Een antwoord zal echter nog wel even op zich laten wachten. TGO zal namelijk pas volop wetenschappelijk onderzoek gaan doen als deze in een vrijwel cirkelvormige baan rond Mars vliegt en de afstand tot het oppervak ongeveer 400 kilometer is. Dat betekent dat de baan van de TGO dus nog gewijzigd moet worden. Om de baan van de orbiter te wijzigen, wordt gebruik gemaakt van aerobraking: ESA gebruikt de atmosfeer om TGO af te remmen en van baan te laten veranderen. Al met al zal dat proces TGO een jaar lang bezighouden. Naar verwachting begint de sonde dan ook pas in maart 2018 op volle kracht wetenschappelijk onderzoek te doen.