Maar door anders met onze wasmachines om te gaan, kunnen we dat flink verminderen.

Elke keer als je kleren wast komen er duizenden kleine microvezels vrij. Deze belanden in rivieren en komen uiteindelijk in de oceaan terecht, waar ze het water vervuilen. Wetenschapper speculeren al geruime tijd dat deze microvezels behoorlijk wat schade kunnen aanrichten. Maar met slechts een kleine aanpassing kunnen we de hoeveelheid microvezels die in het water eindigen drastisch terugdringen.

Twee vuilniswagens
De cijfers liegen er niet om. Uit de studie blijkt namelijk dat er per wasbeurt zo’n 114 mg microvezels per kilogram stof vrijkomt. De onderzoekers rekenden uit dat er in 23 Europese landen jaarlijks zo’n 35,6 miljard wasjes worden gedraaid. En dat betekent dat er alleen al in Europa per jaar bijna 13.000 ton microvezels in zee belanden. Dat komt neer op twee vuilniswagens vol microvezels die per dag in de oceaan geloosd worden.


Nieuwe kleding
De onderzoekers kwamen erachter dat vooral nieuw gekochte kleding microvezels afgeven. Tijdens de eerste acht wasbeurten geven kledingstukken de meeste microvezels af. Daarna wordt het gestaag minder. Het gebruik van wasverzachter blijkt geen invloed te hebben op hoeveel microvezels er vrijkomen.

Afbeelding: Northumbria University

Ook de structuur en de samenstelling van de microvezels zelf werden aan een inspectie onderworpen. De onderzoekers wilden namelijk graag in kaart brengen hoeveel door de mens gemaakte vezels en hoeveel natuurlijke vezels er bij wasbeurten precies vrijkomen. Het team ontdekte dat 96 procent van de microvezels natuurlijke vezels omvatten, afkomstig van katoen, wol en viscose. Synthetische vezels zoals nylon, polyester en acryl namen slechts 4 procent voor hun rekening. En dat is op zich goed nieuws. Natuurlijke vezels worden namelijk veel sneller afgebroken dan synthetische stoffen. Een eerdere studie toonde bijvoorbeeld aan dat zo’n 76 procent van de katoenvezels die acht maanden lang in water hadden gelegen, waren afgebroken. In diezelfde periode was slechts vier procent van de polyestervezels afgebroken. Dit betekent echter wel dat synthetische stoffen in het water zullen ophopen, met alle gevolgen van dien.

Wasmachines


De onderzoekers troffen bovendien grote verschillen aan in de afgifte van microvezels tussen verschillende soorten Noord-Amerikaanse wasmachines. Huishoudens in Noord-Amerika en Canada gebruiken namelijk van oudsher traditionele wasmachines. En die blijken verre van efficiënt. Zo verbruiken deze veel energie en water (tot wel 64 liter per wasbeurt). Op de markt zien we echter een geleidelijke verschuiving naar wasmachines met een hoog rendement die tot 50 procent minder water en energie per wasbeurt verbruiken. Deze efficiënte machines zorgen er tevens voor dat er minder microvezels vrijkomen. Zo blijkt dat fleece stoffen in een efficiëntere machine 70 procent minder microvezels afstoten en polyester T-shirts 37 procent minder.

Wat kun je doen?
Volgens de onderzoekers is er echter een simpele methode om de hoeveelheid microvezels die een weg naar de oceaan vinden in te dammen. Als we namelijk korter en kouder wassen, zouden er mogelijk 3.813 ton microvezels minder in Europese mariene ecosystemen terechtkomen. Gemiddeld draaien we momenteel wasjes van 85 minuten op 40 graden Celsius. Maar als we dit verlagen naar dertig minuten op slechts 15 graden Celsius, kunnen we de hoeveelheid vrijgekomen microvezels met zeker dertig procent terugdringen. Bovendien blijkt dat er bij een vollere trommel minder microvezels vrijkomen. Het onderzoeksteam adviseert ons dan ook om de wasmachine goed vol te stoppen. Het beste is om de trommel driekwart te vullen.

Verrast
De bevindingen uit de studie zijn best opmerkelijk. “We waren niet alleen verrast door de hoeveelheid vezels die tijdens de wasbeurten vrijkomen, maar ook door de samenstelling van de microvezels,” zegt onderzoeksleider John R. Dean. “Die komen namelijk niet overeen met de samenstelling van de kleding die de machine in gaat.” De resultaten laten echter goed zien dat we de vervuiling van microvezels met slechts een kleine verandering drastisch kunnen terugdringen. “Dit zal het algehele probleem niet oplossen, maar het is een zinvolle vermindering die we op korte termijn kunnen bewerkstelligen,” vult onderzoeker Neil Lant aan. “In de tussentijd kunnen we op zoek gaan naar andere oplossingen, zoals filters voor wasmachines en het ontwikkelen van kleding die geen microvezels loslaten.”

Volgens de onderzoekers is het nu aan de fabrikanten om met nieuwe, innovatieve ideeën te komen. Bijvoorbeeld door het ontwerpen van goede filtersystemen die microvezels opvangen, machines te ontwikkelen die minder water verbruiken en consumenten in staat stellen om op lagere temperatuur te wassen zonder dat dit iets afdoet aan de wasprestaties. En misschien dat wassen op den duur wel helemaal overbodig wordt. Wetenschappers hebben namelijk een manier ontwikkeld om kleding schoon te maken door middel van… licht.