Onderzoek toont aan dat een stukje tekst dat spreekt over ‘de vrouw van Jezus’ uit de periode tussen de zesde en negende eeuw stamt. Daarmee is bewezen dat het papyrusfragment daadwerkelijk oud is. Maar het bewijst zeker niet dat Jezus getrouwd was. Dat stellen onderzoekers van de universiteit van Harvard.

In 2012 ontdekten onderzoekers een tekstje dat melding maakt van ‘de vrouw van Jezus’. Het evangelie – geschreven in het Koptisch – bevat het zinnetje: “Jezus zei tegen hen: ‘Mijn vrouw, zij zal in staat zijn om mijn discipel te zijn.” Op basis van het handschrift en verschillende andere fysieke kenmerken stelden deskundigen dat het tekstje hoogstwaarschijnlijk eeuwenoud was en het dus niet om een vervalsing uit moderne tijden ging.

Evangelie

Het fragment wordt aangeduid als ‘het evangelie van Jezus’ vrouw’. Een ietwat misleidende term. Ten eerste, omdat totaal onduidelijk is wie het tekstje geschreven heeft. Ten tweede, omdat het tekstje geen canonieke status heeft. Dat wil zeggen: het tekstje behoort niet tot de canonieke boeken, oftewel de lijst met geschriften die als doctrinaire autoriteit worden gezien binnen het Christendom.

Meer onderzoek
Maar: onderzoekers wilden dat zeker weten. En dus bestudeerden ze het evangelie de afgelopen tijd uitgebreid. Ze testten de inkt, het handschrift, de grammatica en papyrus. Alles wijst erop dat het document uit de periode tussen de zesde en negende eeuw na Christus stamt. Geen enkele test geeft aanleiding om te denken dat het om een vervalsing gaat of dat met het tekstje geknoeid is (waarbij ‘de vrouw’ bijvoorbeeld veranderd is in ‘mijn vrouw’).

De werkelijke inhoud
Hoewel daarmee bewezen is dat het tekstje oud is, is daarmee zeker nog niet bewezen dat Jezus daadwerkelijk getrouwd was. Sterker nog: het tekstje wil dat waarschijnlijk ook niet beweren. Het fragment gaat ten diepste over de rol van vrouwen en moeders in het koninkrijk van Jezus. “Het belangrijkste onderwerp in het tekstje is bevestigen dat vrouwen die moeders of echtgenotes zijn discipelen van Jezus kunnen zijn, dat was voor de eerste Christenen een onderwerp van debat omdat er in die tijd steeds meer waarde werd gehecht aan het celibaat,” legt onderzoeker Karen L. King uit.

“Vanaf het begin waren de christenen het erover oneens of het nu beter was om niet te trouwen, maar pas een eeuw na Jezus’ dood begonnen ze naar de burgerlijke staat van Jezus te verwijzen om hun posities in dit debat te onderschrijven”

Maria
In het tekstje spreekt Jezus over zijn moeder, zijn vrouw en een vrouwelijke discipel – één van hen wordt geïdentificeerd als Maria. De discipelen bespreken vervolgens of Maria waardig genoeg is om discipel te zijn. Jezus zegt daarop: “Zij kan mijn discipel zijn.”

Het debat
Het stukje tekst is interessant voor mensen die meer willen weten over de geschiedenis van het Christendom. “Dit nieuwe evangelie bewijst niet dat Jezus getrouwd was, maar vertelt ons dat de hele vraag of hij getrouwd was, ontstond uit een luidruchtig debat omtrent seksualiteit en het huwelijk. Vanaf het begin waren de Christenen het erover oneens of het nu beter was om niet te trouwen, maar pas een eeuw na Jezus’ dood begonnen ze naar de burgerlijke staat van Jezus te verwijzen om hun posities in dit debat te onderschrijven,” vertelde King eerder.

We weten nu ongeveer de leeftijd van het fragment, maar verder blijft het tekstje toch vooral in nevelen gehuld. Zo is niets bekent over de ontdekking ervan: men neemt aan dat het uit Egypte komt. Verder weten we niet wie het geschreven heeft, wie het las en wie het verspreidde.