Op die dag werd hun ster 1000 keer helderder én gaf deze enorm veel straling af.

Dat hebben astronomen ontdekt met behulp van het Atacama Large Millimeter Array (ALMA), dat tussen januari en maart 2017 zo’n tien uur naar de ster Proxima Centauri tuurde. Hun bevindingen zijn terug te lezen in het blad Astrophysical Journal Letters.

1000 keer helderder
De door ALMA verzamelde gegevens wijzen uit dat de ster er op 24 maart een enorme zonnevlam produceerde. “24 maart 2017 was geen gewone dag voor Proxima Centauri,” concludeert onderzoeker Meredith MacGregor. De zonnevlam moet ervoor gezorgd hebben dat de ster gedurende 10 seconden zo’n 1000 keer helderder werd.

Straling
Zonnevlammen ontstaan door een verandering in het magnetisch veld van een ster. Die verandering zorgt ervoor dat elektronen enorm versneld worden (tot ze bijna de snelheid van het licht hebben). Die versnelde elektronen gaan de interactie aan met het plasma waaruit de ster grotendeels is opgebouwd en daarbij ontstaat een explosie, oftewel een zonnevlam. Daarbij komt straling vrij die het complete elektromagnetische spectrum beslaat. Die straling heeft verstrekkende gevolgen voor eventuele planeten in de buurt. In dit geval: de in 2016 ontdekte Proxima b. “Het is aannemelijk dat Proxima b tijdens de zonnevlam gebombardeerd werd met hoogenergetische straling,” aldus MacGregor.

Een artistieke impressie van Proxima Centauri en Proxima b. De planeet staat zo’n twintig keer dichter bij zijn moederster dan de aarde bij de zon staat. Afbeelding: Roberto Molar Candanosa / Carnegie Institution for Science, NASA / SDO, NASA / JPL.

Onleefbaar
Heel vervelend voor eventuele aliens op het oppervlak van Proxima b. Maar MacGregor zit daar niet direct over in. De onderzoeker acht het namelijk niet zo aannemelijk dat de planeet – die zich in de leefbare zone bevindt en rotsachtig is – leven herbergt. “In de miljarden jaren die sinds de totstandkoming van Proxima b verstreken zijn, kunnen zonnevlammen zoals deze een eventuele atmosfeer of oceaan hebben doen verdampen en het oppervlak steriel hebben gemaakt.”

Het onderzoek roept dus serieuze vragen op over de leefbaarheid van Proxima b. Daarnaast rekent het af met een recent verschenen onderzoek dat suggereerde dat Proxima Centauri nog veel meer planeten kan herbergen. Dat onderzoek verscheen in november en was gebaseerd op dezelfde van ALMA afkomstige data. Op basis van die gegevens concludeerden de wetenschappers dat er meerdere stofschijven rond Proxima Centauri cirkelen, wat er weer op kon wijzen dat hieruit meerdere planeten geboren zijn. Maar MacGregor en collega’s hebben de data nog eens goed bekeken en interpreteren deze heel anders. “Er is nu geen reden om te denken dat er een substantiële hoeveelheid stof rond Proxima Centauri te vinden is,” aldus onderzoeker Alycia Weinberger. “En dus is er tot op heden ook geen informatie die erop wijst dat rond de ster meerdere planeten te vinden zijn.”