De vissen in een verlaten meertje in Nicaragua veranderen sterk en splitsen zich zelfs in twee verschillende soorten. Niets bijzonders, zou u zeggen. Maar: deze vissen hebben haast. Ze evolueerden in 100 generaties en 100 jaar van gewone visjes naar visjes met vette lippen.

Afgaand op modellen zou een dergelijke verandering zo’n 10.000 generaties kosten. In de jaren ’90 ontstond de theorie dat het ook sneller zou moeten kunnen: binnen enkele decennia. Maar dat het in de praktijk zo snel kan gaan, is helemaal nieuw.

Volgens onderzoeker Axel Meyer leven de vissen – een soort cichliden – met de dikke lippen in hetzelfde meer als hun soortgenoten met bescheiden lippen. Maar: ze hebben een ander dieet en paren niet met de vissen met smalle lippen. Doordat geslachtsgemeenschap met andersoortigen uitblijft, zullen de vissen snel een eigen soort gaan vormen.

Foto: Axel Meyer

De nieuwe soort heeft smalle, puntige koppen en vette lippen. Daarmee kunnen de vissen larven en insecten gemakkelijk uit spleten vissen, zonder dat ze hun mond beschadigen. De vette lippen dienen als een soort airbag. Voorheen hadden deze vissen een dunne lip met robuuste kaken en extra tanden om de schelpen van de slakken open te breken.

De ontdekking van deze bijzondere vissen is belangrijk voor biologen, omdat de dieren voor het eerst aantonen dat een snelle evolutie tot de mogelijkheden behoort.