De rook van Russische bosbranden veroorzaakt ‘brown clouds’. De term bruine wolken kennen we vooralsnog vooral dankzij de Aziaten: boven grote delen van Azië hangt een bijna permanente bruine wolk vol vervuilende gassen. De Russen hebben er nu ook één en dat is een probleem. Zo zou de Russisch wolk de dooi van het noordpoolijs kunnen versnellen.

De huidige bruine wolken in Azië laten zich al jaren gelden en zorgen voor minder zonlicht in grote steden als Beijing en New Delhi. Bovendien remmen ze de groei van gewassen in geheel Azië af. De wolken bestaan uit uitlaatgassen, resten van verbrande kolen, bossen en andere materialen. Ook onder de bevolking zorgen ze voor overlast en veroorzaken onder meer hartziekten en ademhalingsproblemen.

Smeltende gletsjers
De Aziatische vervuiling heeft volgens experts voor een belangrijk deel bijgedragen aan de dooi van diverse grote gletsjers. Door het stof wordt het ijs zwart en reflecteert het het zonlicht niet langer. Daardoor bereikt meer hitte het aardoppervlak. Wereldwijd vertragen de bruine wolken juist de klimaatverandering doordat ze het zonlicht tegenhouden.

Twee weken
“De restanten van de Russische branden zijn in principe gelijk aan andere bruine wolken,” weet onderzoeker Henning Rodhe. “Het grote verschil is dat deze branden maar twee weken duren.”

Smog
Ook de Russische branden gaan volgens de experts weliswaar hun invloed uitoefenen. “De grootste zorg is de impact die de Russische rook op de noordpool heeft,” vertelt onderzoeker Veerabhadran Ramanathan. Zodra de zwarte koolstofdeeltjes zich op het ijs vestigen, lijkt het hek van voor de dam. Onderzoeker Kim Holden merkt op dat de wolken zich nu nog vooral over het land verplaatsen, maar een kleine verandering van de windrichting is genoeg om de smog alsnog naar het noorden te verplaatsen.

Goed nieuws
En dat kan het noordpoolijs nu net niet hebben. Midden september dooit het ijs tot een jaarlijks minimum om in de winter weer in oppervlakte te groeien. Op dit moment is de ijskap groter dan rond dezelfde tijd in 2007 en 2008 het geval was. Goed nieuws dat door toedoen van de bosbranden teniet kan worden gedaan.

IJsbeer
Experts maken zich niet alleen zorgen om het poolijs, maar ook om de dieren die in het gebied leven. Als de zon niet langer wordt gereflecteerd en meer warmte het oppervlak bereikt, krijgt bijvoorbeeld de ijsbeer het moeilijk.

Op dit moment staat zo’n 1740 vierkante kilometer Russisch grondgebied in brand. De Russen hebben zelf overigens wel iets anders aan hun hoofd dan het poolijs. De kans bestaat dat het vuur ervoor zorgt dat radioactieve elementen die na de ramp in Tsjernobyl in vegetatie is opgenomen, vrijkomt.