pauw

Een mannelijke pauw doet heel wat moeite om een vrouwtje te versieren: hij hijst zijn hele verenkleed omhoog. En ergens is dat een beetje zinloos, zo suggereert nieuw onderzoek. Want als het keuzemoment daar is en vrouwtjes beslissen met wie ze gaan paren, kijken ze alleen maar naar de onderste rij veren.

De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze vrouwelijke pauwen uitrustten met een eye tracking-apparaatje. Het speciaal voor de pauwen ontwikkelde apparaatje bestaat uit een plastic kapje dat op het kopje van een pauw geplaatst kan worden en twee camera’s. Ook zit er een rugzakje bij dat op de rug van de pauw geplaatst kan worden. Hier zitten de accu’s in. Ook bevat het een systeempje dat de beelden naar een computer verstuurt.

Boven: een pauw met het eye tracking-apparaat op de kop. Onder: de groene lijnen geven aan waar het vrouwtje voornamelijk naar kijkt. Foto's: Duke University.

Boven: een pauw met het eye tracking-apparaat op de kop. Onder: de groene lijnen geven aan waar het vrouwtje voornamelijk naar kijkt. Foto’s: Duke University.

Test
De onderzoekers lieten de pauwen eerst geleidelijk aan het systeem wennen. Daarna testten ze of het systeem werkte. Ze confronteerden de pauwen met verschillende objecten die normaal gesproken de aandacht van een pauw weten te trekken. De camerabeelden bleken inderdaad een goed beeld te geven van hetgeen de aandacht van de pauw had. Daarna was het tijd voor het echte werk. De vrouwelijke pauwen werden geconfronteerd met een mannetje.

Experimenten
In totaal voerden de onderzoekers 39 experimenten met mannelijke en vrouwelijke pauwen uit. De resultaten zijn verbazingwekkend. Zo blijken vrouwtjes terwijl een mannetje zich voor hun ogen uitslooft, slechts 21 tot 27 procent van de tijd naar de mannetjes te kijken. De rest van de tijd besteden ze aan het verkennen van de omgeving. Een andere opvallende conclusie is dat de vrouwtjes niet naar de kop van het mannetje kijken. Ook de toppen van het indrukwekkende verenkleed kan vrouwtjes niet boeien. In plaats daarvan kijken ze voornamelijk naar de onderste regionen van het verenkleed. Dat schrijven de onderzoekers in het blad Journal of Experimental Biology.

In de natuurlijke omgeving van de pauw – tussen het hoge gras – zou het allemaal wel ietsje anders gaan, zo stellen de onderzoekers. Waarschijnlijk zou het vrouwtje dan in eerste instantie wel naar de bovenkant van de veren kijken en op basis daarvan beslissen om het mannetje wel of niet te benaderen. Maar zodra een vrouwtje het mannetje bereikt en helemaal in het vizier heeft – en dat is het moment waarop ze beslist om wel of niet met hem te paren – richt ze zich weer op de onderste veren. Wat de vrouwtjes daar zo interessant aan vinden? Waarschijnlijk haalt het vrouwtje uit die onderste veren een hoop informatie over het mannetje. Ze beoordeelt de symmetrie en omvang van het verenkleed en kan daaruit afleiden hoe oud het mannetje is.