Drink je twee of drie kopjes koffie per dag, dan heb je waarschijnlijk minder lichaams- en buikvet dan mensen die minder koffie drinken.

Of we nou thuis espresso nemen of filterkoffie op het werk; we drinken nou eenmaal graag koffie. Veel mensen kunnen zich zelfs een ochtend zonder een kop sterke koffie amper voorstellen en worden pas echt goed wakker als dat bakje leut achterover is geslagen. Jaarlijks wordt er wereldwijd ongeveer zeven miljoen ton (!) koffie gedronken. Onderzoekers komen nu met een wel heel verblijdende boodschap voor de fervente koffiedrinker. Want wie geregeld een kop koffie drinkt, blijkt doorgaans minder lichaamsvet te herbergen.

Man vs vrouw
Dit positieve effect van het drinken van koffie op je lichaamsgewicht, is wat prominenter bij vrouwen dan bij mannen. De onderzoekers ontdekten namelijk dat vrouwen die twee of drie kopjes koffie per dag drinken, 2,8 procent minder lichaamsvet hebben dan vrouwen die minder koffie drinken. Mannen tussen de 20 en 44 jaar die twee of drie kopjes koffie per dag nuttigen, hebben zo’n 1,3 procent minder lichaamsvet en 1,8 procent minder buikvet. “Er zijn enkele verklaringen voor dit geslachtsverschil,” zegt onderzoeker Chao Cao tegen Scientias.nl. “Ten eerste hebben mannen sowieso minder vet dan vrouwen. Hierdoor is er veel meer ‘ruimte’ voor vrouwen om de hoeveelheid vet te verminderen in vergelijking met mannen.” Ook zou het verband kunnen houden met de productie van bepaalde steroïden, die in vrouwen schaarser aanwezig zijn dan in mannen.


Minder vaak overgewicht
De bevindingen duiden er eveneens op dat vrouwen die vaak koffie drinken, minder risico lopen op overgewicht. Zo blijkt dat vrouwen tussen de 22 en 44 jaar die twee of drie koppen koffie per dag nuttigen, zo’n 3,4 procent minder vaak overgewicht hebben. Vrouwen tussen de 45 en 69 jaar die vier koppen koffie of meer drinken, hebben zo’n 4,1 procent minder vaak overgewicht. Het onderzoek suggereert dan ook dat er in koffie stofjes zitten die het gewicht lijken te reguleren.

Verklaring
Voor menig fervent koffiedrinker klinkt dit als muziek in de oren; koffie drinken heeft blijkbaar een positief effect op je gewicht. Maar wat ligt hier eigenlijk aan ten grondslag? “We denken dat stofjes in de koffie de hormoonproductie reguleren, die vervolgens het vetmetabolisme bevorderen,” legt Cao uit. “Hierdoor wordt er minder vet in ons lichaam opgeslagen. Er is echter meer onderzoek nodig om dit te bevestigen.”

“We moedigen mensen aan om koffie toe te voegen aan hun dieet, naast andere gezonde voedingsmiddelen”

Afvallen
Al met al betekent het dat als je wilt afvallen, koffie drinken mogelijk loont. Het zou dan ook weleens ingezet kunnen worden als middel tegen obesitas. “We moedigen mensen aan om koffie toe te voegen aan hun dieet, naast andere gezonde voedingsmiddelen,” benadrukt Cao. Want mensen die nu denken dat ze alleen van het drinken van koffie zullen afvallen, hebben het mis. “We willen voorkomen dat iemand op één dag liters koffie achteroverslaat in de hoop af te vallen,” zegt Cao. “We willen dat mensen een gezonde levensstijl aannemen. Denk aan sporten, minder zitten en gezonder eten. Daarnaast kun je ervoor kiezen om meer koffie te drinken – zonder suiker – om gewicht te verliezen.”


Gezond… of niet?
De bevindingen uit de studie zijn best verrassend. Want over het drinken van koffie is al veel gezegd en geschreven. Zo is bekend dat sommige mensen daadwerkelijk verslaafd zijn aan koffie en dat cafeïne je gezondheid kan schaden. Overconsumptie van cafeïne veroorzaakt bijvoorbeeld misselijkheid, nervositeit, en hoofdpijn. Daarnaast heeft koffie invloed op het slaap-waakritme. Bovendien bleek uit onderzoek dat er een verband bestaat tussen koffie met cafeïne en slechtere ogen. Koffie zou tevens onze slagaderen verstijven (een theorie die echter later weer werd ontkracht). Aan de andere kant is er groeiend bewijs dat koffie juist ook heel gezond is. Mensen die drie of vier kopjes koffie per dag drinken lopen bijvoorbeeld een kleiner risico op hartziekten en een hebben een kleinere kans om vroegtijdig te sterven. Bovendien zou het drinken van koffie verband houden met een kleinere kans op bepaalde vormen van kanker, diabetes en dementie.

Meer over cafeïne

Wanneer je koffie drinkt, ervaar je het opwekkende effect van de cafeïne die er in zit. Cafeïne beïnvloedt namelijk een mechanisme in je hersenen dat invloed heeft op je energie. Je hersenen krijgen normaliter een signaal van het molecuul adenosine, wat je moe laat voelen door de hersenactiviteit te verlagen. Cafeïne blokkeert dit adenosinesignaal, waardoor de hersenen het slaapverwekkende gevoel niet meer ondervinden. Dit is het bekende energieke effect waar koffiedrinkers bij zweren.

Twee of drie kopjes per dag
Hoe het precies zit? Dat is lastig te zeggen. “Mensen reageren nou eenmaal verschillend op koffie, net als op voedsel,” legt Cao uit. “Je kunt hier meer persoonlijk advies over inwinnen bij diëtisten.” Toch durft Cao wel te stellen dat het drinken van koffie over het algemeen best gezond is, als je het maar met mate nuttigt. “Uit ons onderzoek blijkt dat twee of drie kopjes koffie per dag een geschikte hoeveelheid is,” zegt ze. “Ook één kop koffie heeft trouwens al een gunstig effect op je lichaamsvet. Maar let er wel op dat je minder suiker en melk door je koffie roert.”

De fervente koffiedrinker kan dus met een gerust hart ’s ochtends een lekker bakje leut weggieten. Tenminste, zolang koffie nog voorhanden is. Op dit moment komt namelijk vrijwel alle koffie op aarde voort uit twee soorten koffieplanten: Coffea arabica en Coffea canephora. En bij de teelt van beide soorten duiken steeds meer problemen op. Zo krijgen de koffieplanten steeds vaker te maken met (ernstige) ziekten en vormt ook door klimaatverandering ingegeven droogte een probleem. De toekomst van koffie lijkt er weinig rooskleurig uit te zien. Er zal de komende jaren dan ook flink geïnvesteerd moeten worden in de bescherming en het behoud van wilde koffieplanten.