Op grote schaal grondwater onttrekken voor drinkwater, irrigatie of industrie leidt tot een zeespiegelstijging van ongeveer 0.8 millimeter per jaar. Dat concluderen wetenschappers van de universiteit Utrecht en het onderzoeksinstituut Deltares. Het onttrokken grondwater komt namelijk grotendeels uiteindelijk altijd weer in de zee terecht.

Lang niet overal ter wereld ligt het oppervlaktewater voor het oprapen. In gebieden waar oppervlaktewater ontbreekt, wordt daarom vaak gebruik gemaakt van opgepompt grondwater. Het water wordt gebruikt voor de beregening van gewassen, als drinkwater of voor de industrie. Het grootste deel van dit grondwater belandt uiteindelijk weer in zee en veroorzaakt daar een zeespiegelstijging.

Kwart
“Dit bleek 0,8 mm per jaar te zijn, een verassend grote hoeveelheid wanneer men dit vergelijkt met de huidige zeespiegelstijging die door het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change, red.) geschat wordt op 3,1 mm per jaar,” vertelt onderzoeker Marc Bierkens. De totale zeespiegelstijging heeft meerdere oorzaken. Het water wordt warmer en zet uit en gletsjers en ijskappen smelten. Maar ook de rol van het grondwater moet niet onderschat worden, zo menen de onderzoekers. Een kwart van de totale zeespiegelstijging is te wijten aan het onttrekken van grondwater.

China
De wetenschappers zochten ook uit waar het meeste grondwater wordt opgepompt. “De resultaten laten zien dat de gebieden met de grootste grondwateruitputting (daar waar meer uit de grond wordt gehaald dan er door neerslag in terechtkomt, red.) in India, Pakistan, de Verenigde Staten en China liggen. Dit zijn dan ook de gebieden waar voedselproductie en watergebruik niet duurzaam zijn en waar op termijn grote problemen zijn te verwachten.”

Volgens de wetenschappers neemt het ontrekken van grondwater alleen maar toe. Sinds 1960 is de grondwateronttrekking naar schatting van 312 tot 734 kubieke kilometer per jaar toegenomen. De grondwateruitputting nam in diezelfde periode van 126 tot 283 kubieke kilometer per jaar toe.

Linksboven de grondwateraanvulling (de hoeveelheid neerslag die in het grondwater belandt). Rechtsboven de grondwateronttrekking. Onder de grondwateruitputting. De grijze gebieden zijn vanwege te weinig gegevens niet onderzocht. Afbeelding: UU / Deltares