Wetenschappers hebben een formule ontwikkeld die het ontstaan van files zonder bijzondere oorzaak verklaart. De formule – die gebaseerd is op een bestaande vergelijking: die van trillingen of schokgolven na een explosie – kan files voorspellen en moet deze in de toekomst voorkomen.

De wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) richten zich met de formule op de meest frustrerende files: die zonder bijzondere oorzaak. Vaak ontstaan deze files wanneer het druk is op de weg en zich een onschuldig incident voordoet. Bijvoorbeeld een bestuurder die op de rem gaat staan. Dit voorval wordt als het ware uitvergroot doordat mensen achter deze bestuurder nog heftiger reageren; zij gaan ook op de rem staan. Zo ontstaat een flinke opstopping.

Opstopping
Vorig jaar onderzochten Japanse wetenschappers het ontstaan van zo’n file al. Ze lieten automobilisten een circuit rijden. De bestuurders reden 30 kilometer per uur en moesten een bepaalde afstand bewaren tussen hun eigen voertuig en dat van de bestuurder voor hen. De wetenschappers ontdekten dat een kleine verstoring al snel tot een grote opstopping kon leiden.

Schokgolf
De wetenschappers van MIT borduren op dat onderzoek voort met een formule die deze files voorspelt. Hierbij spelen variabelen zoals snelheid en drukte een grote rol. De onderzoekers ontdekten dat een file zich eigenlijk net zo gedraagt als de schokgolf die na een explosie volgt. Zo kan een file net als een schokgolf overvallen: op de ene helft rijdt het niet en in de andere helft wel. Bestuurders staan te wachten en hebben geen flauw idee waarom. Maar opeens kunnen ze weer verder en lijkt de file te zijn opgelost.

Volgens de wetenschappers helpt de formule mensen niet wanneer ze reeds in de file zijn beland. Dan moeten ze gewoon geduld hebben. Wel kan de formule wegenbouwers helpen om wegen zo in te richten dat de kans op files kleiner wordt. Op bestaande wegen kunnen files met behulp van de vergelijking ook een halt worden toegeroepen. Bijvoorbeeld door de maximumsnelheid bij drukte aan te passen.