brein

We doen het regelmatig: een foute beslissing nemen. Nieuw onderzoek wijst erop dat we ons brein daar niet de schuld van mogen geven. Foute beslissingen zijn niet het resultaat van het beslissingsproces in het brein, maar van foute informatie.

We maken voortdurend belangrijke keuzes. Een mooi voorbeeld is de keuze voor een vervolgstudie. Een scholier kan in die beslissingen verschillende factoren meenemen. Bijvoorbeeld de reputatie van een universiteit, de kans op een baan, de score die de opleiding het afgelopen jaar in de keuzegids behaalde, etc. Maar zoals we allemaal weten, zijn er nogal wat scholieren die – ondanks het zorgvuldig afwegen van verschillende mogelijkheden en factoren – afhaken en later toch een heel andere opleiding gaan doen. Wetenschappers wisten lang niet goed wat nu tot zo’n foute beslissing leidde: was het omdat de informatie die de scholier tot zich nam, misleidend was? Of kwam het doordat het brein gefaald had en zich bepaalde factoren die van invloed zijn op de keuze (bijvoorbeeld de score in de keuzegids) niet goed had herinnerd?

Duidelijkheid
Een nieuw onderzoek schept duidelijkheid. Foute beslissingen komen voort uit ‘ruis’ in de informatie die het brein binnenkomt en dus niet uit fouten in hoe ons brein informatie samenbrengt en verwerkt. Dat schrijven wetenschappers in het blad Science. De onderzoekers trekken die conclusie nadat ze zenuwcellen in het brein bestudeerden. “Tot onze grote verrassing was het interne mentale proces ruis-vrij,” vertelt onderzoeker Carlos Brody. “De imperfecties kwamen van ruis in de zintuiglijke processen.”

Klikjes
De wetenschappers lieten vier proefpersonen en negentien ratten naar klikjes luisteren. Het moment waarop deze klikjes te horen waren, was geheel willekeurig, er zat dus geen ritme in. De proefpersonen en -dieren kregen zowel in hun rechter- als linkeroor klikjes te horen. Na afloop moesten ze aangeven welk oor aan de meeste klikjes was blootgesteld. De mensen deden dat door het te zeggen, de ratten door hun neuzen in de richting van waaruit volgens hen de meeste klikjes kwamen, te bewegen.

Meestal kozen de proefpersonen en -dieren de juiste zijde, maar soms maakten ze een fout. De onderzoekers ontdekten dat er fouten werden gemaakt wanneer twee klikjes overlapten en er dus ‘ruis’ in de aangeboden informatie zat. Bovendien was er geen sprake van ruis in het brein wanneer de proefpersonen en -dieren de fout ingingen.