fruitvlieg

Wanneer een fruitvlieg aangevallen wordt, reageert deze op dezelfde manier als bedreigde straaljagers. Hij gooit zijn lijf in een snelle gekantelde bocht. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de universiteit van Washington.

Afbeelding: Florian Muijres.

Afbeelding: Florian Muijres.

De onderzoekers zetten een plexigas cilinder met een doorsnede van twintig centimeter neer en lieten er fruitvliegjes (Drosophila hydei) in los. Vervolgens simuleerden ze een situatie die – vanuit het oogpunt van de fruitvlieg – dreigend was. Om tot in detail te achterhalen hoe de fruitvliegjes op die bedreiging reageerden, stonden maar liefst drie hogesnelheidscamera’s op de cilinder gericht.

Heel snel
De resultaten verbaasden zelfs de onderzoekers. “Tot nu zagen we het vlieggedrag van fruitvliegjes vooral als een soort ‘zwemmen door de lucht’, maar uit het onderzoek bleek dat de vliegjes bij naderend gevaar hun lichaam rollen om zo een snelle hellende bocht te maken, zeer vergelijkbaar met hoe een gevechtsvliegtuig dat doet,” vertelt onderzoeker Michael Dickinson, die voor dit onderzoek samenwerkte met onder meer Johan Melis, verbonden aan de TU Delft. “Daarbij ontdekten we dat fruitvliegjes hun koers kunnen veranderen in minder dan een honderdste van een seconde, vijftig maal sneller dan wij met onze ogen knipperen en veel sneller dan we hadden verwacht.”

WIST U DAT…

…fruitvliegen tijdens wetenschappelijk onderzoek naar onder meer het menselijk brein veelvuldig worden ingezet als modelorganismen? Lees hier waarom!

Ondersteboven
“Uit de resultaten bleek dat de fruitvliegjes hun lichaam in een kombocht wel negentig graden kunnen rollen en soms zelfs bijna ondersteboven vliegen om te ontsnappen,” vertelt onderzoeker Florian Muijres. “Hun vleugeltjes gaan zo’n 200 keer per seconde op en neer. Een opmerkelijk resultaat is dat de vliegjes nauwelijks meer dan één vleugelslag nodig hebben om hun lichaam exact zo te rollen, dat ze weg accelereren van het gevaar.”

De resultaten zijn extra verbazingwekkend als u bedenkt dat we hier te maken hebben met een fruitvlieg die niet veel groter is dan een sesamzaadje. “Het piepkleine brein van de vlieg blijkt in staat om in extreem korte tijd uit te rekenen waar het gevaar zit en wat de beste ontsnappingsroute is,” vertelt Dickinson. “De vlieg gedraagt zich anders als het gevaar van voren, van opzij of van achteren komt. De vraag is hoe een vlieg met hersens ter grootte van een zoutkorrel, gedrag kan vertonen dat bijna zo complex is als dat van een veel groter dier, zoals een muis. Dat is vanuit ingenieursperspectief een zeer interessant probleem.”