Voordat een fruitvlieg een partner kiest, wordt daar eerst rationeel over nagedacht, zo blijkt uit experimenten.

“Het cognitieve proces dat draait om het maken van rationale keuzes wordt vaak gezien als iets typisch menselijks,” vertelt onderzoeker Devin Arbuthnott. “Hoewel grotendeels onbekend is of dieren in staat zijn tot het maken van rationele keuzes levert dit onderzoek voor het eerst bewijs dat fruitvliegen het wel kunnen.”

De experimenten
Arbuthnott en collega’s trekken die conclusie op basis van experimenten. Tijdens die experimenten kon een mannelijke fruitvlieg elke keer kiezen tussen twee vrouwtjes om mee te paren. En de fruitvliegen bleken heel consistente keuzes te maken en zo een belangrijke eigenschap van rationele besluitvorming te vertonen: transitiviteit. Het komt er in feite op neer dat de fruitvliegen hun potentiële partners ordenen op basis van de voorkeuren die ze hebben en vervolgens maken ze op basis van die ordening een partnerkeuze. Wanneer ze moeten kiezen tussen het vrouwtje dat in hun ranking op nummer 1 staat en een vrouwtje dat op nummer 2 staat, dan kiezen ze in 70 tot 100 procent van de gevallen voor vrouwtje 1. Maar moeten ze kiezen tussen vrouwtje 2 en 3, dan kiezen ze voor vrouwtje 2. En hebben ze de keuze tussen vrouwtje 3 en vrouwtje 4, dan wordt het vrouwtje 3. En zo gaat dat verder tot vrouwtje 10 aan toe, zo blijkt uit de experimenten.

WIST JE DAT…

Aantrekkelijk
Maar wat zorgt er nu voor dat een vrouwtje op 1 staat? Dat is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk gaan de mannetjes af op hoe een vrouwtje eruit ziet, hoe ze zich gedraagt én de chemische stofjes die ze afgeeft. De wetenschappers trekken die conclusie eveneens op experimenten. Uit die experimenten blijkt dat blinde mannelijke fruitvliegen nog steeds rationele keuzes maken. Net zoals mannetjes die niet konden proeven of ruiken. Maar blinde mannetjes die niet konden proeven of ruiken maakten geen consistente (oftewel rationele) keuzes.

Het onderzoek rekent volgens de wetenschappers in ieder geval met één fabeltje af. En dat is de fabel die stelt dat mannetjes – als het om partnerkeuze gaat – niet zo kieskeurig zijn. “Er is een klassieke theorie die stelt dat vrouwtjes het kieskeurige geslacht zijn en de mannetjes niet kieskeurig zijn,” stelt Arbuthnott. “Wij wilden aantonen dat mannetjes absoluut ook keuzes maken wanneer ze de interactie aangaan met vrouwtjes.”