Er is mogelijk vloeibaar water te vinden op het oppervlak van Mars. En NASA speelt met de gedachte om Curiosity erop af te sturen.

Zo af en toe verschijnen op het oppervlak van Mars donkere strepen. Ze worden ook wel Recurring Slope Lineae (RSL) genoemd en zijn alleen in de warmere seizoenen op de rode planeet te vinden. De ‘streepjes’ zijn vaak minder dan vijf meter breed en worden korter als de temperatuur op Mars daalt. Gaandeweg verdwijnen ze om – als de temperaturen stijgen – weer terug te keren. Aangenomen wordt dat de donkere strepen gevormd worden door zout, stromend water.

Recurring Slope Lineae in een krater op Mars. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / Univ. of Arizona.

Recurring Slope Lineae in een krater op Mars. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / Univ. of Arizona.

Curiosity
Natuurlijk staan onderzoekers te springen om het water nader te bestuderen. En Marsrover Curiosity kan daar wel eens een sleutelrol in gaan spelen. De rover is op het moment bezig om Mount Sharp te beklimmen. En tijdens die beklimming zou de rover ook dichter in de buurt komen van twee hellingen waar deze donkere strepen wel eens gespot zijn. Curiosity zou de hellingen langdurig kunnen bestuderen om te zien of ze door de tijd heen veranderen en te achterhalen of de donkere strepen daadwerkelijk ontstaan door toedoen van water en niet door een ander (droog) verschijnsel.

Voorzichtig
Klinkt als een prima plan. Maar NASA is bijzonder voorzichtig. “Het zijn niet alleen steile hellingen,” vertelt onderzoeker Jim Green. Er moet ook rekening gehouden worden met wat hij ‘planetaire bescherming’ noemt. “In andere woorden: hoe kunnen we zoeken naar sporen van leven zonder deze plekken te besmetten met bacteriën van de aarde?”

Gedijen op Mars
Voor ruimtevaartuigen de aarde verlaten, worden ze gesteriliseerd: alle micro-organismen die op de ruimtevaartuigen huizen, worden gedood. Maar uitsluiten dat de ruimtevaartuigen op het moment van vertrek nog micro-organismen bevatten, is onmogelijk. Er is dus altijd een kans dat ook op Curiosity nog micro-organismen huizen. Natuurlijk is het leven op Mars – met onder meer extreme schommelingen in temperatuur – hard. Maar sommige micro-organismen kunnen zich – zeker als ze in kieren en gaten van Curiosity huizen – wellicht prima op de rode planeet redden. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat deze micro-organismen ook op de rode planeet gaan gedijen, iets wat kan gebeuren als ze in een gebied terechtkomen met eigenschappen die gunstig zijn voor leven, zoals de aanwezigheid van water. De aardse bacteriën kunnen op Mars belangrijk bewijsmateriaal (voor de aanwezigheid van Martiaans leven) vernietigen of wetenschappers op het verkeerde been zetten doordat ze aangezien worden voor Martiaanse bacteriën.

WIST JE DAT…
…onderzoekers al eens pleitten voor ‘nationale parken’ op Mars? Juist om deze planeet te beschermen tegen aards leven.

Afweging
Natuurlijk moeten dergelijke situaties voorkomen worden. En dus moet NASA goed nadenken alvorens deze Curiosity naar de donkere strepen stuurt. Hoe groot moet de afstand tussen Curiosity en de donkere strepen minimaal zijn om elk risico uit te sluiten? “Dat is de vraag die we al vroeg in het proces moeten beantwoorden,” stelt onderzoeker Catharine Conley. Ze stelt dat een kilometers grote afstand waarschijnlijk geen probleem is. “Maar als we veel dichterbij willen komen, moeten we op voorhand goed weten hoe groot de kans is dat aardse organismen van de rover komen zetten en dat vertelt ons dan hoe ver de rover (van de strepen, red.) weg moet blijven.”

Curiosity werd in 2011 gelanceerd en arriveerde in 2012 op Mars. Het belangrijkste doel van de rover? Vaststellen of Mars leefbaar is of dat ooit was. Ergens in de komende maanden zal moeten blijken of ook het bestuderen van de donkere strepen op Mars tot het takenpakket van de rover gaat behoren.