Dat vervelende prikje dat je bij de tandarts krijgt als er een gaatje gevuld moet worden, kan binnenkort wel eens verleden tijd zijn.

Dat stellen onderzoekers in het blad Journal of the American Dental Association. Ze hebben ontdekt dat de mond voorafgaand aan een simpele ingreep bij de tandarts – bijvoorbeeld een gaatje vullen – ook prima verdoofd kan worden met behulp van een neusspray. “Dit is vanzelfsprekend geweldig voor mensen die bang zijn voor naalden,” stelt onderzoeker Elliot V. Hersh.

Neusspray
In de neusspray zit tetracaïne (een lokaal verdovingsmiddel) en oxymetazoline (een middel dat de slijmvliezen in de neus laat slinken). Experimenten zijn veelbelovend. De neusspray blijkt niet alleen prima in staat te zijn om de mond te verdoven, maar heeft ook nog eens weinig bijwerkingen.

Experiment
Hersh en collega’s tonen dat alles aan tijdens klinisch onderzoek. Ze verzamelden 150 proefpersonen bij wie een gaatje moest worden gevuld. Honderd proefpersonen kregen het verdovende middel in de neus gesprayd. Bij vijftig proefpersonen zat er een placebo in de neusspray. Nadat de eerste dosis neusspray was toegediend, wachtten de onderzoekers vier minuten alvorens nog een keertje neusspray toe te dienen. Weer tien minuten later begonnen tandartsen met de procedure: er werd geboord. Proefpersonen die op dat moment pijn ervoeren, werden nog een keer met de neusspray behandeld. Als er daarna nog steeds sprake was van pijn, werd de mond toch middels een injectie verdoofd om de procedure af te kunnen ronden. Tijdens het experiment werd regelmatig de hartslag en bloeddruk van de proefpersonen gemeten.

Het idee voor de neusspray ontstond toen Hersh na een ingreep aan zijn neus een neusspray met daarin tetracaïne meekreeg tegen de pijn. Hij gebruikte de neusspray en merkte dat zijn mond verdoofd aanvoelde. Zijn KNO-arts gaf vervolgens aan die klacht wel vaker te krijgen. En de interesse van Hersh – een tandarts – was gewekt.

De resultaten
88 procent van de mensen die middels een neusspray waren verdoofd, wist de procedure te doorstaan zonder dat aanvullende pijnstilling nodig was. Daarmee is de neusspray volgens de onderzoekers net zo succesvol als veelgebruikte verdovingsmiddelen die middels een injectie worden toegediend. In de groep die een placebo ontving, wist slechts 28 procent van de proefpersonen de procedure te doorstaan zonder een injectie.

Veilig
Verder blijkt uit het experiment dat de neusspray beperkte bijwerkingen heeft. Sommige mensen maakten melding van een loopneus of verstopte neus. Maar er was geen sprake van ernstige bijwerkingen.

Meer onderzoek naar de neusspray is wel nodig. Zo wil Hersh nog achterhalen of de neusspray ook voldoende verdoving biedt voor heftigere ingrepen zoals een wortelkanaalbehandeling. Ook wil hij uitzoeken of de neusspray door kinderen gebruikt kan worden (omdat zij juist vaak bang zijn voor naalden). Als het vervolgonderzoek voorspoedig verloopt, kan de neusspray in theorie vrij snel op de markt komen. Tetracaïne is een reeds door de Amerikaanse Food and Drug Administration goedgekeurd verdovingsmiddel. “Het zou het bezoek aan de tandarts voor kinderen en volwassenen een stuk minder stressvol maken als we sommige verdovende injecties kunnen vervangen door een simpele spray,” denkt Hersh.