Het zou – door klimaatverandering en bodemdaling – zomaar kunnen.

Dat staat in een nieuw rapport over het voortbestaan van de Nederlandse Waddenzee. Het rapport is opgesteld in opdracht van de Waddenvereniging en heeft een peer review ondergaan (uitgevoerd door verschillende wetenschappers – waaronder hoogleraar Pier Vellinga, expert op het gebied van klimaatverandering en dr. Kim Cohen, deskundige op het gebied van geologie en fysische geografie).

Over de Waddenzee

De Waddenzee is een getijdenkustgebied: het grootste aaneengesloten getijdenkustgebied ter wereld. Het gebied kent talloze droogvallende wadplaten en kwelders. Als het Waddengebied ten onder gaat, heeft dat onder meer verstrekkende gevolgen voor de dieren die dit gebied hun thuis noemen.

Klimaatverandering en bodemdaling
Uit het rapport blijkt dat verdrinking van de Waddenzee een reëel risico is. En dat is te wijten aan twee factoren: klimaatverandering (die leidt tot een stijgende zeespiegel) en bodemdaling (veroorzaakt door delfstoffenwinning onder de Waddenzee).

Klimaatscenario’s
Welke impact de stijgende zeespiegel op de Waddenzee heeft, is natuurlijk afhankelijk van de mate waarin het klimaat verandert. Er zijn verschillende klimaatscenario’s denkbaar. En elk van die scenario’s heeft weer iets andere gevolgen voor de Waddenzee. “Onder hoog risico-klimaatscenario’s zullen grote delen van de Waddenzee waarschijnlijk nog binnen de 21e eeuw verdrinken,” zo meldt het rapport.

Sedimentatie
Maar ook onder optimistischere klimaatscenario’s valt niet uit te sluiten dat de Waddenzee ondergaat. Dat komt doordat klimaatverandering niet de enige factor is die van invloed is op de toekomst van het Waddengebied. Zoals gezegd speelt ook bodemdaling een rol. “Bodemdaling door zout- en gaswinning onder de Waddenzee vergroot de relatieve zeespiegelstijging en vergroot daarmee het 21e eeuwse verdrinkingsrisico,” is op de site van de Waddenvereniging te lezen. Daarnaast speelt ook sedimentatie (de afzetting van sedimenten) een rol. Deze afzetting van sedimenten kan de effecten van zeespiegelstijging en bodemdaling in theorie compenseren. Maar het rapport laat zien dat het compenserend vermogen van het sediment veel kleiner is dan gedacht.

Moeten we het Waddengebied dan als verloren beschouwen? Dat is een goede vraag. De Waddenvereniging noemt de verdrinking van de Waddenzee in de 21e eeuw een ‘zeer reëel risico’, maar tegelijkertijd lijkt het ‘niet onvermijdelijk’ zolang alles meevalt. “Alleen onder optelling van de meest optimistische scenario’s voor zeespiegelstijging, sedimentatie en bodemdaling kan verdrinking worden voorkomen en de Waddenzee ook op lange termijn behouden blijven.” Ook lijkt het zinvol om (opnieuw) met een kritische blik naar de delfstoffenwinning in het Waddengebied te kijken. “Delfstoffenwinning vergroot het 21ste-eeuwse verdrinkingsrisico voor de Waddenzee,” zo concludeert het rapport.