gatozonlaag

Het gat in de ozonlaag boven Antarctica heeft zijn piek weer bereikt. Dit jaar was de omvang van het gat tijdens het maximum 24,1 miljoen vierkante kilometer. Vrijwel net zo groot als het gat vorig jaar tijdens zijn piek was.

Het gat in de ozonlaag is geen echt gat. Het is een plek waar de concentratie ozon zeer laag ligt. Sinds de mensheid grote hoeveelheden ozonvernietigende drijfgassen in de atmosfeer begon te pompen, vormt en groeit het gat in de ozonlaag boven Antarctica elk jaar tijdens de lente op het zuidelijk halfrond (augustus en september). Op 11 september bereikte het gat in de ozonlaag zijn piek. En op dat moment had het een omvang van 24,1 miljoen vierkante kilometer (vergelijkbaar met de omvang van Noord-Amerika).

Functie
De ozonlaag is zeker geen overbodige luxe. De laag beschermt het leven op aarde tegen mogelijk gevaarlijke ultraviolette straling die huidkanker kan veroorzaken en planten kan beschadigen.

Andere jaren
Daarmee is het gat in de ozonlaag dit jaar vrijwel net zo groot als vorig jaar. Toen piekte het gat in de ozonlaag met een omvang van 24 miljoen vierkante kilometer. Het gat in de ozonlaag is dit jaar kleiner dan de grote gaten die we in de periode tussen 1998 en 2006 zagen en is vergelijkbaar met het gat in 2010, 2012 en 2013.

CFK’s
In 1987 zijn er in het Montreal Protocol duidelijke afspraken gemaakt over de uitstoot van ozonvernietigende stoffen, zoals cfk’s (koelmiddel en drijfgas). Het resultaat is vandaag de dag goed merkbaar: anno 2014 zit er negen procent minder van deze ozonvernietigende stoffen in de atmosfeer dan in 2000 (toen de concentratie ozonvernietigende stoffen piekte). De grote vraag is echter: is het de afgelopen jaren kleiner wordende gat in de ozonlaag ook direct het gevolg van de afname in ozonvernietigende stoffen?

“Variaties in het weer hebben een enorme invloed op de ozon boven Antarctica, omdat hogere temperaturen in de stratosfeer het verlies aan ozon kunnen beperken,” legt onderzoeker Paul Newman uit. “Het gat in de ozonlaag is kleiner dan wat we aan het eind van de jaren negentig en het begin van dit millennium zagen en we weten dat de hoeveelheid chloor in de atmosfeer afneemt.” Maar is dat kleinere gat in de ozonlaag nu het resultaat van hogere temperaturen in de stratosfeer of komt het doordat er steeds minder ozonvernietigende stofjes in de atmosfeer zitten? Dat is nog altijd onduidelijk.