En ook is er geen overtuigend bewijs dat genetisch gemodificeerde gewassen een negatieve invloed uitoefenen op hun directe omgeving.

Sinds de jaren tachtig gebruiken biologen genetische modificatie. Hierbij worden genen met positieve eigenschappen van het ene organisme toegevoegd aan het andere organisme. Deze aanpassingen zorgen er bijvoorbeeld voor dat een gewas beter bestand is tegen ziekten of insecten.

Zorgen
Hoewel genetische modificatie dus al even in zwang is, doen zich nog altijd wilde verhalen over ‘gentech’ de ronde. Zo zouden genetisch gemodificeerde gewassen een risico vormen voor de gezondheid van de mens. Ook zijn sommigen bang dat de genetisch gemodificeerde gewassen een negatieve invloed hebben op de diversiteit onder planten en insecten in de directe omgeving. En sommigen zijn bang dat de genen die aan een bepaald gewas worden toegevoegd uiteindelijk ook terechtkomen bij wilde familieleden van het gewas en zo een stempel drukken op de natuur. Zijn al die zorgen terecht?

Het onderzoek
Over die vraag heeft een Amerikaanse commissie in opdracht van The National Academies of Sciences, Engineering, Medicine zich nu gebogen. De onderzoekers bestudeerden bijna 900 onderzoeken en andere publicaties over de ontwikkelingen, het gebruik en de effecten van genetisch gemodificeerd maïs, sojabonen en katoen (vrijwel de enige gewassen die op dit moment genetisch gemodificeerd worden en bestemd zijn voor de grote markt). “We zijn diep in de literatuur gedoken om met een heldere blik naar de gegevens over genetisch gemodificeerde en op traditionele wijze gekweekte gewassen te kunnen kijken,” vertelt onderzoeker Fred Gould. Naast de literatuur legden de onderzoekers ook hun oor te luister bij het grote publiek om een beeld te krijgen van de zorgen die er omtrent genetisch gemodificeerde gewassen zijn.

Meer weten?

Meer weten over genetisch gemanipuleerd voedsel? Klik hier!

De gezondheid
Tijdens hun studie gingen de onderzoekers onder meer na of er overtuigend bewijs is dat gezondheidsproblemen een direct gevolg zijn van de consumptie van genetisch gemodificeerde gewassen. Dat bleek er niet te zijn. De onderzoekers wijzen erop dat er uitgebreid onderzoek is gedaan naar de chemische samenstelling van genetisch gemodificeerd voedsel. Uit die onderzoeken blijkt dat genetisch gemodificeerde gewassen geen groter risico voor de volksgezondheid vormen dan de traditionele gewassen. Epidemiologisch onderzoek toont verder aan dat er op dit moment geen enkel verband is tussen genetisch gemodificeerd voedsel en welke ziekte of chronische aandoening dan ook. Sterker nog: er zijn enkele aanwijzingen dat genetisch gemodificeerde gewassen de menselijke gezondheid goed doen. Bijvoorbeeld wanneer gewassen zo worden aangepast dat ze beter bestand zijn tegen insecten en dus minder bespoten moeten worden. Bovendien worden er momenteel genetisch gemodificeerde gewassen ontwikkeld die ‘ontworpen’ zijn om de menselijke gezondheid te verbeteren. Deze gewassen bevatten bijvoorbeeld meer bètacaroteen en kunnen blindheid en een dodelijk tekort aan vitamine A (iets wat nog wel eens voorkomt in ontwikkelingslanden) helpen voorkomen.

Het milieu
De onderzoekers keken ook naar de effecten die genetisch gemodificeerde gewassen op hun omgeving hebben. Uit het onderzoek blijkt dat de genetisch gemodificeerde gewassen er niet voor zorgen dat de diversiteit onder planten en insecten op de boerderij afneemt. Wel is het volgens de onderzoekers wel eens voorgekomen dat genen van een genetisch gemodificeerd gewas zijn overgedragen aan een wild familielid van het gewas, maar tot op heden is er geen bewijs dat dat ook een negatieve impact heeft op het milieu.

“Het is – in tegenstelling tot wat velen denken – niet zo dat genetische modificatie de opbrengst sterk vergroot heeft”

Nut
De onderzoeker keken ook naar het nut van genetisch gemodificeerde gewassen. Genetische modificatie heeft er zeker voor gezorgd dat minder gewassen door toedoen van ziekten verloren gaan. Maar het is – in tegenstelling tot wat velen denken – niet zo dat genetische modificatie de oogst sterk vergroot heeft. Mogelijk verandert dat laatste als de genetische modificatie nog verder doorontwikkeld wordt, maar dat weten de onderzoekers niet zeker.

Op basis van hun studie komen de onderzoekers met een aantal aanbevelingen. Zo stellen ze dat overheden het publiek pro-actief over nieuwe gen-technologieën moeten informeren, juist om spookverhalen te voorkomen. Ook blijft onderzoek, met name naar eventuele gevolgen op lange termijn, noodzakelijk.