Geluid bepaalde waar de enorme stenen duizenden jaren geleden werden neergezet, zo stelt een onderzoeker.

Onderzoeker Steven Waller deed zijn theorie deze week tijdens een bijeenkomst van de American Association for the Advancement of Science (AAAS) uit de doeken. Hij baseert zijn conclusie op experimenten.

Luisteren
Tot op de dag van vandaag verbazen mensen zich over Stonehenge. Wanneer ze proberen te achterhalen wat het precies betekent, kijken ze vooral. En daar gaat het volgens Waller fout. “Het lijkt erop dat er een verband is tussen de stenen van Stonehenge en het patroon waarin geluid verstoord werd,” vertelde Waller de aanwezigen. Zodra hij dat bemerkte, besloot hij een onderzoek te starten.

WIST U DAT…

…wetenschappers onlangs achterhaald hebben waar de stenen van Stonehenge vandaan komen?

Experiment
Waller blinddoekte proefpersonen en liet ze rond twee fluitspelers wandelen. De proefpersonen kregen de opdracht om aan te geven waar en wat er volgens hun oordeel tussen hen en het geluid stond. “Hun beschrijving ervan bevatte pilaren, flats, objecten die het geluid tegenhielden. De tekeningen die zij maakten, leken op Stonehenge.” En dat is extra opvallend, omdat de proefpersonen zich helemaal niet bij Stonehenge bevonden: ze stonden in een open veld, zonder objecten waar geluid op af kon kaatsen. Hoe kan het dan dat zij toch pilaren dachten te ‘horen’? Dat was afhankelijk van de plaats waar ze stonden. Op sommige plaatsen versterkten de geluiden van de twee fluiten elkaar en klonken ze harder. Op andere plaatsen verzwakten ze elkaar en klonken ze zachter. Zo ontstond de illusie dat de geluiden op een bepaalde plaats door pilaren tegen werden gehouden en daarom zachter klonken.

Bogen
Eén proefpersoon beschreef de objecten die geluid blokkeerden zelfs eerder als een muur met daarin gaten in de vorm van bogen. En dat lijkt wel heel sterk op Stonehenge, met de rechtopstaande stenen en daarboven op (als een soort dakje) nog een steen. “Dus ik denk dat dat ook 5000 jaar geleden heeft kunnen gebeuren,” vertelt Waller. “Net zo gemakkelijk als het vandaag de dag gedemonstreerd kan worden. Als deze mensen in het verleden in een cirkel aan het dansen waren rond twee muzikanten die de fluit bespeelden of wat voor instrument ze toen ook hadden, en zij ervoeren de luide en zachte en luide en zachte gebieden dan moeten zij het gevoel hebben gehad dat er massieve objecten waren die in een ring stonden.” Die ervaring konden ze niet verklaren en zou als een soort magie zijn beschouwd. En Waller denkt dat dat is wat ze uiteindelijk motiveerde om de structuur die overeenkwam met hun waarneming te bouwen. De mensen moeten gedacht hebben dat de bouw van deze structuur ze gedicteerd werd door hogere machten.

Een bezoek aan Stonehenge bevestigde Wallers vermoeden, zo stelt hij zelf. Wanneer er in het midden muziek wordt gemaakt en u loopt buiten de stenen om dan hoort u het geluid voortdurend hard en zacht. Dat komt doordat het geluid regelmatig wordt tegengehouden door zo’n enorme steen. En daarmee imiteert het bouwwerk inderdaad de verstoring van geluid die mensen ook in een open veld horen. Het lijkt erop dat we weer een nieuwe theorie omtrent de drijfveren achter Stonehenge rijker zijn. Maar of deze theorie het dan ook echt bij het juiste eind heeft?