Zo’n 94 procent van het plastic dat in de oceaan belandt, komt op de zeebodem terecht. Dat resulteert gemiddeld in zo’n 70 kilo plastic per vierkante kilometer zeebodem.

Tot die conclusie komt Eunomia, een onafhankelijk adviesbureau, in het rapport Plastics in the Marine Environment dat recent is verschenen. Voor het rapport zocht het adviesbureau uit hoeveel plastic in zee belandt, waar het precies vandaan komt en hoe het dat plastic verder vergaat.

Afkomst
Zo is in het rapport te lezen dat zo’n 80 procent van het plastic dat jaarlijks in zee belandt afkomstig is van het land. Het gaat dan met name om groter plastic afval zoals drinkflesjes en andere plastic verpakkingen. De overige twintig procent van het plastic dat in zee belandt, wordt ook op zee gedumpt. Het gaat dan met name om visgerei waar mensen zich – hetzij per ongeluk of expres – van ontdoen.

Opruimen die oceanen!
We kunnen natuurlijk proberen om de plastic vervuiling terug te dringen, maar het leed is grotendeels al geschied: in de oceanen bevindt zich reeds enorm veel plastic. Wat kunnen we daar aan doen? Een student uit Delft kwam onlangs met een ambitieus idee: een soort drijvende barricade die dienst doet als een kunstmatige kustlijn en afval ‘vangt’ en verzamelt. Vandaag is het eerste prototype onthuld en direct aan het werk gezet in de Noordzee, op zo’n 23 kilometer uit de kust. Het prototype blijft daar een jaar actief en moet bewijzen tegen alle (weers)omstandigheden bestand te zijn. Als het experiment goed verloopt, zal een dergelijke barricade in 2020 tussen Hawaii en Californië worden geplaatst. Volgens de organisatie achter het initiatief – Ocean Cleanup genaamd – moet deze barricade in staat zijn om de helft van de plastic soep – een sterk vervuild gebied in het noorden van de Stille Oceaan – in tien jaar tijd op te ruimen.

Naar de bodem
Zo’n 94 procent van het plastic dat in de zee belandt, eindigt uiteindelijk op de zeebodem. Naar schatting is er gemiddeld op elke vierkante kilometer zeebodem zo’n 70 kilo plastic te vinden.

Aan het oppervlak
Verrassend genoeg blijkt uit het rapport dat er maar relatief weinig plastic nabij of aan het wateroppervlak drijft. Nauwelijks 1 procent van het plastic in zee bevindt zich nabij of aan de waterspiegel. De concentratie plastic aldaar ligt dan ook relatief laag: gemiddeld ongeveer 1 kilo per vierkante kilometer. (Lokaal kan de concentratie plastic aan of nabij het wateroppervlak overigens wel hoger liggen. Zo ligt de hoogst gemeten concentratie plastic aan of nabij het oppervlak (gemeten in de Noord-Pacifische gyre) op 18 kilo per vierkante kilometer.) Dat de hoeveelheid plastic aan of nabij het wateroppervlak relatief gezien meevalt, is verrassend omdat projecten die zich ten doel stellen plastic uit zee te halen zich vaak richten op het plastic aan of nabij de zeespiegel. En nu blijkt dus relatief gezien maar een fractie van het mariene plastic daar te vinden te zijn.

Op het strand
Wie echt een steentje bij wil dragen aan een schonere oceaan kan zich wellicht beter richten op het schoon houden en maken van de stranden. Daar ligt de concentratie plastic aanzienlijk hoger dan aan het wateroppervlak: op elke vierkante kilometer strand is gemiddeld 2000 kilo plastic te vinden. Een deel van dat plastic is op het strand gedropt, een ander deel is aangespoeld. De onderzoekers van Eunomia wijzen erop dat stranden en water plastic ‘uitwisselen’ en dat het schoon houden van de stranden dus een grote invloed kan hebben op de oceanen.

Hoeveelheid plastic
In hun studie schatten de onderzoekers ook hoeveel plastic er jaarlijks ongeveer in zee belandt. Vanaf de kust verdwijnt jaarlijks ongeveer 9 miljoen ton aan plastic afval in zee. Vanaf het land verdwijnt jaarlijks zo’n 0,5 miljoen ton plastic afval in rivieren. En op zee raken mensen jaarlijks zo’n 1,75 miljoen ton plastic afval kwijt.

De onderzoekers schrijven in hun rapport dat ze hopen dat hun studie bij kan dragen aan een efficiënte, snelle en grondige probleem. Dat plastic in zee een probleem is, staat buiten kijf. Steeds meer onderzoeken tonen aan dat bijvoorbeeld zeedieren in de problemen komen wanneer ze plastic nuttigen of erin verstrikt raken. Ook zijn er zorgen dat het door ons gedumpte plastic door vissen wordt genuttigd en zo weer op ons bord belandt.