Veel oogsten mislukken door het toedoen van de koolmot. Maar een genetisch gemodificeerd exemplaar belooft daar kordaat mee af te rekenen.

De koolmot (Plutella xylostella) is een kleine trekvlinder die bijna overal op onze aarde voorkomt. Veel boeren zijn niet zo blij met dit insect. Want hij kan grote schade aanrichten aan gewassen, zoals bijvoorbeeld kool, broccoli en koolzaad. Jaarlijks veroorzaken koolmotten miljarden dollars aan schade, waardoor de mot wordt gezien als een vervelende plaag. Maar onderzoekers hebben nu een manier bedacht om korte metten te maken met de koolmot. En dat ook nog eens op een ecologisch verantwoorde manier.

De koolmot
“De koolmot is in de Verenigde Staten en in vele andere landen niet inheems,” legt onderzoeker Tony Shelton aan Scientias.nl uit. “Hij is echter endemisch geworden en voedt zich met koolgewassen. Momenteel proberen boeren koolmotplagen terug te dringen door middel van chemische bestrijdingsmiddelen.” Maar daar hebben de onderzoekers nu een betere methode voor bedacht.


Verspreidingsgebied van de koolmot. Afbeelding: Wikimedia Commons

Genetisch gemodificeerd
In de studie presenteren de onderzoekers een genetisch gemodificeerde koolmot. De koolmot is zo aangepast, dat hij moet voorkomen dat nieuwe koolmotten het levenslicht zien. Dat werkt zo. “De gemodificeerde mot bevat een zelfdestructief gen,” legt Shelton uit. “Wanneer een vrouwtje met een gemodificeerd mannetje paart, brengt deze geen levensvatbare vrouwelijke nakomelingen meer voort.” Anders gezegd, het gen voorkomt dat vrouwelijke rupsen overleven. En deze vermindering van het aantal vrouwtjes zorgt er op een gerichte manier voor dat de gehele populatie teruggeschroefd wordt. Hierdoor kan de plaag op een ecologisch, duurzame manier worden onderdrukt.

Het zoeken naar nieuwe manieren om onze gewassen te beschermen is zeker met het oog op het veranderende klimaat geen overbodige luxe. Onlangs kwamen onderzoekers nog met een nieuwe studie naar buiten waaruit bleek dat verschillende gewassen zoals tomatenplanten het in een warmer klimaat bijzonder lastig zullen krijgen. Zo blijken ze niet in staat om het zowel tegen hogere temperaturen, als insecten op te nemen. Het betekent dat we rekening moeten houden met grotere voedselverliezen dan tot nu toe gedacht. De onderzoekers hopen planten te gaan vinden die in staat zijn om zich aan te passen aan een warmer klimaat. Want misschien kunnen specifieke adaptieve eigenschappen in dat geval wel overdragen worden aan onze gewassen.

De onderzoekers benadrukken dat niet de gehele populatie zal worden uitgeroeid. “Het vermindert alleen de aantallen, waardoor er ook minder schade aan onze gewassen wordt aangericht,” legt Shelton uit. “En dat zonder de inzet van chemische bestrijdingsmiddelen. Bovendien verdwijnt het gen over het verloop van enkele generaties uit de populatie.”

Ecologisch verantwoord
De methode is volledig ecologisch verantwoord. En dat is in deze tijd een pre. “Het is voor mensen die in de landbouw werken heel erg belangrijk om technieken voor ongediertebestrijding te ontwikkelen die effectief én ecologisch verantwoord zijn,” stelt Shelton. “Onze strategie zoals met de zelfdestructieve insecten, kan een effectieve en veilige methode zijn om de vele ernstige plaaginsecten die gewassen beschadigen aan te pakken. In tegenstelling tot de meeste insecticiden, is onze technologie soortspecifiek. Dit betekent dat deze dus geen invloed heeft op nuttige insecten zoals bestuivers en biologische bestrijdingsmiddelen.”


Vrijlating
Als onderdeel van de studie lieten de onderzoekers ook een aantal zelfdestructieve, mannelijke koolmotten los in de natuur. Een gedenkwaardig moment, want het is de eerste keer dat zelfdestructieve landbouwinsecten op een open veld werden losgelaten. Vervolgens konden de onderzoekers de insecten door middel van een zogenaamd markergen in het veld volgen. “Toen ze in de vrije natuur werden vrijgelaten, gedroegen ze zich op dezelfde manier als hun niet-gemodificeerde tegenhangers,” vertelt Shelton. “Daarnaast toonde laboratoriumonderzoek aan dat de aangepaste koolmotten net zo goed concurreren om een vrouwtje als niet-gemodificeerde koolmotten.”

De resultaten geven aan dat deze biologische aanpak een veelbelovende toekomstige optie is voor boeren om hun voedselgewassen te beschermen tegen desastreuze plagen. “We zijn erg blij met de bevindingen van onze laboratorium- en veldproeven,” zegt Shelton. “We zijn nu aan het onderzoeken welke boeren het meest van deze oplossing kunnen profiteren.”