bacterie

Het is het jaar 2040. Je gaat op je gemakje naar de wc, totdat tijdens het plassen het alarm afgaat. Jouw intelligente toilet heeft sporen van kanker gevonden in je urine. Je bent er gelukkig op tijd bij. Klinkt als toekomstmuziek? Nee hoor, dit is dichterbij dan je denkt.

Wetenschappers hebben een genetisch gemodificeerde bacterie gemaakt, die kankercellen kan opsporen in het lichaam. Bioingenieur Jeff Hasty (Universiteit van Californië), biomedisch ingenieur Sangeeta Bhatia (MIT) en hun collega’s experimenteerden met de bacterie Escherichia coli Nissle 1917. Deze bacterie wordt o.a. toegevoegd aan yoghurt als een probioticum. De onderzoekers pasten de bacterie op moleculaire schaal aan. Hun nieuwe genetisch gemodificeerde variant produceert een natuurlijk enzym – genaamd LacZ – wanneer de bacterie een tumor tegenkomt.

Vervolgens spoten de wetenschappers een vloeistof bij muizen in. Deze vloeistof bestond uit suiker-luciferine-verbindingen. Wanneer een suiker-luciferine-verbinding aan elkaar gebonden is, geeft het duo geen licht. Het enzym LacZ fungeert echter als een schaar en knipt dit paar door, waarna het wel licht geeft.

Heeft een muis leverkanker? Dan ontstaat er een kettingreactie: de genetisch gemodificeerde E. coli-bacterie maakt het LacZ-enzym aan, waarna het LacZ-enzym de suiker-luciferine-verbindingen doorknipt. Het lichtgevende component zorgt ervoor dat de urine van de muizen verkleurt van geel naar rood.

Een groot pluspunt is dat deze nieuwe techniek levertumoren kan vinden die slechts één kubieke millimeter groot zijn. Traditionele technieken slagen er niet of nauwelijks in om tumoren te vinden die kleiner zijn dan één kubieke centimeter. Hierdoor kunnen behandelingen al in een vroeg stadium beginnen met mogelijk meer kans op genezing.