Het gaat momenteel zo hard, dat onderzoekers het World Magnetic Model vroegtijdig moeten herzien.

Waar is de noordpool? Als je het hebt over de geografische noordpool kun je die plek vrij gemakkelijk aanwijzen. Het is de locatie waar de denkbeeldige as waar onze planeet omheen draait uit de aarde steekt. Bovendien kun je er van op aan dat de locatie van die geografische noordpool niet zo snel veranderen zal. Anders is dat wanneer je het over de geomagnetische noordpool hebt. Dat is de pool die je kompas aanwijst. En die pool is wel op vrij korte tijdschalen aan verandering onderhevig. Zo beweegt deze momenteel richting Siberië. En dat gaat behoorlijk hard. Zo hard zelfs dat onderzoekers zich genoodzaakt zien het World Magnetic Model vroegtijdig te herzien.

Te groot verschil
Het World Magnetic Model wordt normaal gesproken elke vijf jaar gepubliceerd en beschrijft het aardmagnetisch veld. Bovendien voorspelt het hoe dat aardmagnetisch veld zich de komende vijf jaar gaat gedragen. De laatste keer dat er een World Magnetic Model werd gepubliceerd, was in 2015. De volgende editie staat dus gepland voor 2020. Maar zolang kan de nieuwe editie niet op zich laten wachten, omdat het verschil tussen wat de editie uit 2015 voorspelt en wat we nu daadwerkelijk zien, te groot is.

Waarom is dat een probleem?
Het World Magnetic Model is heel belangrijk voor navigatiesystemen. Die kunnen je alleen vertellen waar je heengaat, als ze corrigeren voor het feit dat de geografische en geomagnetische noordpool niet samenvallen. Het World Magnetic Model reikt die correcties aan, maar zit er inmiddels dus behoorlijk naast, omdat het aardmagnetisch veld zich anders gedraagt dan verwacht.

Het aardmagnetisch veld wordt gegenereerd door wervelingen in de buitenkern van de aarde – die bestaat uit vloeibaar ijzer. Veranderingen in die wervelingen leiden ook tot veranderingen in het aardmagnetisch veld. Het is dus zeker niet vreemd dat de geomagnetische noordpool zich verplaatst. De snelheid waarmee dat gebeurt, heeft onderzoekers wel wat overvallen. Maar dat is niets iets om wakker van te liggen; de bewegingen van de geomagnetische noordpool zijn van nature behoorlijk grillig en doordat deze de laatste decennia sneller beweegt dan daarvoor, kunnen kleine afwijkingen ten opzichte van de voorspelling vrij snel uitmonden in grote verschillen tussen de voorspellingen en werkelijkheid. Met een nieuw World Magnetic Model kunnen we er naar verwachting echter weer even tegenaan. In ieder geval tot 2020, het jaar waarin het model sowieso ook weer een update zal krijgen.