gully

De geultjes op het oppervlak van Mars zijn voornamelijk het resultaat van de seizoensgebonden bevriezing van droogijs en dus niet van de aanwezigheid van vloeibaar water. Dat blijkt uit beelden van de Mars Reconnaissance Orbiter.

Zo’n veertien jaar geleden stelden onderzoekers dat de kanaaltjes die veelvuldig op het oppervlak van Mars zijn aangetroffen wel gevormd moesten zijn door stromend water. Het was een enorme ontdekking: hoewel de rode planeet over veel bevroren water en waterdamp beschikt, was er nog nooit duidelijk bewijs gevonden voor de aanwezigheid van vloeibaar water (één van de cruciale benodigdheden voor het leven zoals wij dat kennen).

Op de foto

Op de foto bovenaan dit artikel zie je links de situatie op de helling van een heuveltje in 2010. Rechts de situatie in 2013. De beelden zijn gemaakt door de Mars Reconnaissance Orbiter (MRO).

Meer observaties
“Tot zo’n vijf jaar geleden dacht ik dat de kanaaltjes op Mars wezen op de aanwezigheid van vloeibaar water,” vertelt onderzoeker Colin Dundas. Maar de laatste jaren trokken verschillende studies dat in twijfel. En een nieuw onderzoek lijkt nu definitief een streep door die conclusie te trekken. “We hebben meer observaties gedaan,” legt Dundas uit. “En we zagen meer activiteit en konden het moment waarop de kanaaltjes ontstonden en veranderden vaststellen en zagen dat dat altijd in de winter is.” Het moment waarop de kanaaltjes veranderden, viel samen met het moment waarop koolstofdioxide bevriest en de temperaturen geen vloeibaar water toestaan.

Hoe?
Maar hoe zorgt bevroren koolstofdioxide voor het ontstaan en de verandering van deze kanaaltjes? De onderzoekers vermoeden dat een deel van het droogijs of koolstofdioxide-ijs sublimeert (in gasvorm overgaat). Dat zou ervoor zorgen dat het droge materiaal erboven gemakkelijker gaat schuiven en zo kanaaltjes vormt. Een andere mogelijkheid is dat het gewicht van droogijs op steile hellingen te groot wordt, waardoor het naar beneden glijdt en zo kanaaltjes maakt.

Hoe dan ook: de waarnemingen wijzen erop dat de kanaaltjes het resultaat zijn van droogijs en niet van vloeibaar water. Overigens wil dat niet zeggen dat op Mars geen vloeibaar water te vinden is, zo benadrukken de onderzoekers. Tijdens recent onderzoek stuitten wetenschappers op andere sporen op het Marsoppervlak die wijzen op de aanwezigheid van vloeibaar water.