kikker

Het lijkt erop dat de klimaatverandering de evolutie te snel af is. Nieuw onderzoek wijst erop dat veel gewervelde dieren de komende honderd jaar zo’n 10.000 keer sneller moeten evolueren dan ze in het verleden hebben gedaan, om het veranderende klimaat voor te blijven.

Onderzoekers van de universiteit van Arizona bestudeerden 540 verschillende soorten gewervelden, waaronder amfibieën, reptielen, zoogdieren en vogels. Ze achterhaalden hoe snel deze soorten zich in het verleden aan een veranderend klimaat hadden aangepast. Vervolgens vergeleken ze die snelheid met de snelheid waarmee het klimaat in de komende honderd jaar naar verwachting gaat veranderen. En het lijkt erop dat heel wat gewervelde soorten te langzaam evolueren om het veranderende klimaat ook in de 21e eeuw voor te blijven.

Niche
“Elke soort heeft een klimaatniche: een bepaalde temperatuur en vochtigheid in het gebied waarin de soort leeft en kan overleven,” legt onderzoeker John J. Wiens uit. “Sommige soorten vinden we bijvoorbeeld alleen in tropische gebieden, anderen enkel in koelere gematigde gebieden, anderen leven in hoge bergen en weer anderen in woestijnen.”

WIST U DAT…

…klimaatverandering er wellicht voor zorgt dat de gigantische reptielen terugkomen?

Aanpassen
Soorten kunnen zich wel aanpassen aan een iets ander klimaat, maar dat kost tijd, zo wijst het onderzoek van Wiens en zijn collega’s uit. Gemiddeld zijn soorten gewend om zich aan te passen aan een klimaat dat in een periode van één miljoen jaar ongeveer 1 graad Celsius verandert. Maar de door mensen veroorzaakte klimaatverandering die we nu zien plaatsvinden, gaat sneller. Het Intergovernmental Panel on Climate Change verwacht dat de wereldwijde temperatuur de komende 100 jaar met zo’n vier graden Celsius stijgt. “Dat suggereert dat simpelweg evolueren om met die nieuwe omstandigheden om te kunnen gaan, voor veel soorten geen optie is.” In veel gevallen bleken gewervelden zo’n 10.000 keer sneller te moeten evolueren dan ze in het verleden gedaan hebben. “Onze gegevens wijzen erop dat bijna alle groepen wel enkele soorten tellen die mogelijk bedreigd worden, het gaat dan met name om tropische soorten.”

Maar soorten hoeven toch niet per se te evolueren om zich aan het klimaat aan te kunnen passen? Ze kunnen toch ook gewoon hun boeltje pakken en verhuizen naar een nieuw leefgebied met een klimaat dat vergelijkbaar is met het voormalige klimaat in hun oude leefgebied? Op papier is dat een optie, maar in de praktijk is het lastig, stelt Wiens. “Sommige studies suggereren dat veel soorten niet in staat zullen zijn om snel genoeg te verhuizen. Bovendien is verhuizen alleen een optie als soorten toegang hebben tot een leefgebied dat niet te veel door mensen is verstoord. Of denk aan soorten die op de top van een berg wonen: als het daar te warm of te droog wordt, kunnen ze nergens heen.”