Experimenten suggereren dat ingevroren sperma prima bestand is tegen een beperkte zwaartekracht.

Nu de aarde – door onder meer overbevolking en klimaatverandering – steeds meer onder druk staat, pleiten sommige mensen ervoor om de ruimte te koloniseren. Naast de technologische uitdagingen die daarbij komen kijken – je moet andere planeten veilig zien te bereiken en bewoonbaar zien te maken – rijst ook de vraag of de voortplanting op andere planeten wel gaat lukken. Verschillende studies suggereren namelijk dat ‘vers’ sperma het in de ruimte niet echt lekker doet. Vandaar dat ook wel wordt geopperd om bevroren sperma te gebruiken. Dat zou namelijk wat minder kwetsbaar zijn. Het idee is dan om sperma op aarde in te vriezen, te transporteren naar de planeet die men wil koloniseren en aldaar te laten ontdooien en in te zetten. Maar is bevroren sperma werkelijk sterker dan ‘vers’ sperma? Over die vraag hebben Spaanse onderzoekers zich nu gebogen.

Experiment
Ze verzamelden sperma van gezonde mannen en vroren het in. Vervolgens stopten ze een deel van het sperma aan boord van een vliegtuigje dat verschillende duikvluchten maakte, waardoor het sperma werd blootgesteld aan een beperkte zwaartekracht. Zodra het sperma weer op aarde was geland, werd het uitgebreid geanalyseerd en vergeleken met sperma dat de vlucht niet had gemaakt. Er werd onder meer gekeken naar de concentratie, beweeglijkheid en vorm van de zaadcellen. En er bleek nauwelijks verschil te zijn tussen het sperma dat aan een beperkte zwaartekracht was blootgesteld en het sperma dat op aarde was achtergebleven.


Zaadbank
Het onderzoek suggereert dat bevroren sperma geen hinder ondervindt van gewichteloosheid. Het lijkt er volgens de onderzoekers dan ook op dat “het veilig transporteren van zaadcellen en het creëren van een zaadbank buiten de aarde wellicht tot mogelijkheden behoort”.

Kanttekeningen
Tegelijkertijd moeten er bij de studie wel een paar kanttekeningen worden geplaatst. Allereerst zijn de zaadcellen maar kortstondig aan een beperkte zwaartekracht blootgesteld. Zo maakte het vliegtuigje 20 duikvluchten, waarbij het zaad tijdens elke duikvlucht maximaal 8 seconden zweefde. Al met al is het zaad dus nog geen drie minuten aan een beperkte zwaartekracht blootgesteld. Daarnaast is het goed om te benadrukken dat gewichteloosheid zeker niet de enige uitdaging is voor (bevroren) sperma. De straling waaraan sperma buiten de beschermende aardatmosfeer zou worden blootgesteld, is waarschijnlijk ook een probleem. Hoewel aangenomen wordt dat bevroren sperma beter tegen deze straling is opgewassen, moet het effect van straling op bevroren sperma nog worden onderzocht.

De onderzoekers laten desgevraagd weten zich voor nu te focussen op het effect dat gewichteloosheid op sperma heeft. “We blijven de effecten van gewichteloosheid op bevroren sperma bestuderen, om onze resultaten te valideren. Sterker nog: we hebben inmiddels alweer een vlucht met vijf spermamonsters achter de rug en deze leverde vergelijkbare resultaten op.” Ook zijn er plannen om het effect van gewichteloosheid op ‘vers’ sperma te bestuderen. En er wordt gekeken naar manieren die het mogelijk maken om de effecten die een langdurige gewichteloosheid op sperma heeft te onderzoeken. “Ook denken we erover om nog een stap verder te gaan en ook de effecten die een beperkte zwaartekracht op eicellen en embryo’s heeft, te onderzoeken.”