De scheur in de Antarctische ijsplaat Larsen C is opnieuw groter geworden. De kans is heel groot dat de ijsplaat dit jaar afbreekt en als ijsberg verdergaat. In dat geval is Larsen C een van de grootste ijsbergen ooit waargenomen.

Vorig jaar meldden we al dat de scheur in de Antarctische ijsplaat Larsen C in zes maanden tijd 22 kilometer langer was geworden. In de tussentijd is de scheur opnieuw enkele tientallen kilometers gegroeid. Op dit moment is de afstand tussen het einde van de scheur en de oceaan nog maar twintig kilometer.

De ijsplaat is 350 meter dik en is te vinden aan de rand van West-Antarctica. Als de ijsplaat breekt, dan ontstaat er een ijsberg met een oppervlak van 5.000 vierkante kilometer. Deze ijsberg is dan dus even groot als de provincie Gelderland en net iets groter dan de Belgische provincie Luxemburg.

De scheur is op 10 november 2016 gefotografeerd door NASA-wetenschappers. De scheur is hier 90 meter breed.

“Het zou mij verbazen als Larsen C de komende maanden niet afbreekt,” vertelt professor Adrian Luckman van de Swansea Universiteit aan de BBC. “Er zijn weinig wolkenvrije Landsatfoto’s, dus we hebben radarbeelden moeten gebruiken, maar het ziet er naar uit dat de ijsplaat gaat breken. Dit is niet te stoppen.”

Zo snel scheurde de ijsplaat.

Klimaatverandering
De onderzoekers benadrukken overigens dat er geen directe bewijzen zijn dat de ijsplaat breekt als gevolg van de opwarming van de aarde. Het is ‘The Circle of Life’, zoals Sir Elton John ooit zong. Net zoals er blaadjes aan een boom groeien en de blaadjes vervolgens weer vallen, groeit het zuidpoolijs en breekt er ijs af. Dat is een natuurlijk fenomeen en zo gebeurt het al vele miljoenen jaren. Opwarming van de aarde kan er wel voor zorgen dat er meer ijs verloren gaat dan dat er bijkomt, maar het is lastig om dit direct aan te tonen. Onze planeet is immers heel complex, waardoor gebeurtenis A (opwarming aarde) niet altijd resulteert in B (smelten poolkappen). Zo vervijfvoudigde de snelheid waarmee het Antarctische zee-ijs tussen 2000 en 2014 groeide.

Larsen B
Als de ijsplaat verloren gaat, dan dreigt ook het overgebleven ijs verloren te gaan. Ook in Larsen B zijn scheuren te vinden en mogelijk verdwijnt deze ijsplaat over tien jaar. Larsen B is met een oppervlak van 1600 vierkante kilometer iets kleiner, maar is wel iets dikker (500 meter) dan Larsen C.

Meer scheuren
Wetenschappers houden momenteel meer scheuren in de gaten, zoals een scheur die het Halley VI-onderzoeksstation bedreigt. De scheur is nog maar zes kilometer van het onderzoeksstation verwijderd. Wetenschappers willen daarom de onderzoeksbasis 23 kilometer verplaatsen.