Een flink dwergsterrenstelsel gooide 8 tot 10 miljard jaar geleden ons sterrenstelsel overhoop.

En niet zo’n klein beetje ook. De schijf van de jonge Melkweg ging eraan en het uiterlijk van ons sterrenstelsel veranderde radicaal. Overigens liep het met het botsende dwergsterrenstelsel ook niet goed af: door de botsing viel het uiteen.

Sterren
Het dwergsterrenstelsel bestaat dan ook niet meer. Maar sterren uit dat sterrenstelsel zijn tijdens de botsing in de Melkweg opgenomen en verraden met hun banen en snelheden dat ze hier eigenlijk niet thuishoren. Zo zijn de onderzoekers de enorme, frontale botsing – die tussen de 8 en 10 miljard jaar geleden plaats moet hebben gevonden – ook op het spoor gekomen.

Gaia
In de data van Gaia – een ruimtetelescoop die de positie en bewegingen van talloze sterren in de Melkweg in kaart heeft gebracht – stuitten ze op sterren met zeer excentrische banen die deze heel dicht langs het centrum van onze Melkweg voeren. Het verraadt volgens de onderzoekers dat het dwergsterrenstelsel zelf ook een heel excentrische baan had en gedoemd was om frontaal op de Melkweg te botsen.

Een artistieke impressie van de botsing tussen onze Melkweg en een flink dwergsterrenstelsel. Afbeelding: V. Belokurov (Cambridge, UK); gebaseerd op een afbeelding van ESO / Juan Carlos Muñoz.

Omvangrijk
Dat die botsing zo’n enorme impact had op onze Melkweg is goed te verklaren. Het dwergsterrenstelsel was namelijk nogal zwaar. Alle sterren, donkere materie en het gas in het dwergsterrenstelsel zou samen een massa gehad hebben die meer dan 10 miljard keer groter was dan de massa van onze zon. Toen het dwergsterrenstelsel frontaal op de jonge Melkweg botste, was er dan ook sprake van chaos. De schijf van de Melkweg zou door de botsing enorm zijn opgezwollen of zelfs zijn gebroken. Tegelijkertijd slingerden de restanten van het dwergsterrenstelsel door de binnenste delen van de Melkweg, waar ze de tegenwoordig zo kenmerkende bulge – de centrale verdikking – en omringende halo vormden.

En daar bleef het niet bij: het dwergsterrenstelsel zou tevens zeker acht grote bolvormige sterrenhopen de Melkweg ingesleept hebben. Het bevestigt dat het dwergsterrenstelsel omvangrijk moet zijn geweest; kleine sterrenstelsels bezitten meestal geen bolvormige sterrenhopen. “Hoewel er gedurende het leven van de Melkweg veel dwergsterrenstelsels met (onze Melkweg, red.) in botsing zijn gekomen, was dit dwergsterrenstelsel toch de grootste van allemaal,” concludeert onderzoeker Sergey Koposov.