gladiator

Romeinse gladiatoren aten meestal vegetarisch en dronken drankjes met daarin as van planten. Die conclusie trekken onderzoekers nadat ze botten van gladiatoren aan een grondig onderzoek onderwierpen.

Dat gladiatoren waarschijnlijk een eigen dieet hadden, vermoedden onderzoekers al langer. Historische bronnen uit de tijd van de gladiatoren maken daar namelijk melding van. Maar wat aten de gladiatoren nu precies?

De botten van een gladiator. Afbeelding: Medische Universiteit van Wenen.

De botten van een gladiator. Afbeelding: Medische Universiteit van Wenen.

Botten
Om dat te kunnen achterhalen, bestudeerden wetenschappers isotopen in botten afkomstig van een in 1993 ontdekte begraafplaats voor gladiatoren. De begraafplaats stamt uit de tweede of derde eeuw voor Christus en bevindt zich in Efeze. Efeze – te vinden in het huidige Turkije – was in die tijd een Romeinse stad met meer dan 200.000 inwoners.

Geen vlees
Uit de analyse van het botmateriaal blijkt dat de gladiatoren voornamelijk vegetarisch aten. Er is wat dat betreft vrijwel geen verschil tussen de voeding van de gladiatoren en de voeding die de ‘gewone’ lokale bevolking tot zich nam. De maaltijden van de gladiatoren bestonden – net als die van de ‘gewone’ bevolking – voornamelijk uit graan en gerechten zonder vlees. Dat gladiatoren in historische bronnen vaak ‘gerst-eters’ worden genoemd zou niet te verklaren zijn doordat zij in vergelijking tot de ‘gewone’ bevolking bijzonder veel granen aten. In plaats daarvan is de benaming waarschijnlijk te verklaren doordat de gladiatoren graan kregen dat minder goed van kwaliteit was.

De gladiatoren blijken wel iets andere drankjes genuttigd te hebben dan de ‘gewone’ bevolking. Zo namen ze meer mineralen afkomstig uit een strontium-rijke bron van calcium tot zich te nemen. Het wijst erop dat de ‘asdrankjes’ die in historische bronnen genoemd worden, echt bestonden en door gladiatoren genuttigd waren. Het waren drankjes met daarin as van planten. “Plantenas werd blijkbaar geconsumeerd om het lichaam na fysieke inspanning te versterken en een betere heling van de botten te bevorderen,” vertelt onderzoeker Fabian Kanz. “Het is vergelijkbaar met wat we vandaag de dag doen. We nuttigen na fysieke inspanning magnesium en calcium, bijvoorbeeld in de vorm van tabletten.”